Robienie zakupów (lekcja podsumowująca)

Ta lekcja podsumowuje to, czego nauczyliśmy się w tym rozdziale. Stworzymy listę zakupów, przyporządkujemy produkty do sklepów i przeprowadzimy symulację krótkiego dialogu.

Lista zakupów (erosketa-zerrenda)

Przed wyjściem sprawdzamy lodówkę (hozkailua) i szafkę (armairua). Zapisujemy to, czego brakuje. Oto kilka typowych produktów:

Kategoria	Produkty
Barazkiak (warzywa)	tipula, letxuga, tomatea, piperra, baratxuria
Frutak (owoce)	sagarra, banana, laranja, mahatsa, marrubia
Haragia (mięso)	oilaskoa, txuleta, urdaiazpikoa, txorizoa
Arraina (ryby)	legatza, antxoak, ganbak, bakailaoa
Esnekiak (nabiał)	esnea, gazta, jogurta, gurina
Bestelakoak (inne)	ogia, arrautzak, olioa, ozpina, gatza

Pytanie o dostępność (z -rik)

Aby zapytać, czy w sklepie jest dany produkt, użyj partytywu -rik:

• Ogirik baduzu? — Masz chleb?
• Sagarrik ba al duzue? — Macie jabłka?
• Esnerik behar dugu. — Potrzebujemy mleka.

A żeby powiedzieć, że czegoś NIE ma:

• Ez dago ogirik. — Nie ma chleba.
• Ez daukat sagarrik. — Nie mam jabłek.

Partytyw -rik jest zawsze używany przy nieokreślonych ilościach i w przeczeniach. Forma produktu występuje bez rodzajnika (ogirik, nie ogiarik).

Rozdzielanie zakupów między sklepy

Typowa rozmowa podczas planowania:

— Non erosiko dugu ogia? — Gdzie kupimy chleb?

— Okindegian, jakina! — W piekarni, oczywiście!

— Eta arraina? — A ryby?

— Auzoko arrandegian. — W osiedlowym sklepie rybnym.

— Frutak eta barazkiak? — A owoce i warzywa?

— Plazan, beti bezala. — Na targu, jak zawsze.

Krótki dialog w warzywniaku

Frutaria: Egun on! Zer nahi duzu?

Bezeroa: Egun on! Kilo bat sagar eta hiru banana, mesedez.

F: Bai, hemen daukazu. Besterik?

B: Bai, kilo erdi tomate ere bai.

F: Tira, hemen.

B: Zenbat da dena?

F: Bost euro eta hogei zentimo.

B: Tori! Eskerrik asko!

F: Zuri! Agur!

Do powtórzenia

1. Ilość + produkt: kilo bat sagar, litro erdi esne, dozena bat arrautza.
2. Uprzejme prośby: Jarriko al didazu…? / Eman…, mesedez.
3. Zakończenie zakupów: Zenbat da dena? — X euro. — Tori! — Eskerrik asko!
4. Przeczenie z produktem: Ez dago …rik (z partytywem).

Wskazówka kulturowa: wiele rodzin robi codzienne zakupy w osiedlowych sklepach (fruta-denda, harategia), a do supermarketu chodzi tylko po produkty paczkowane. To bardzo powszechne połączenie, które jest szczególnie widoczne w sobotnie poranki w każdym miasteczku.