Cantidades e medidas (neurriak)

Saber pedir cantidades concretas é a diferenza entre “unha mazá” e “un quilo de mazás”. O patrón en euskera é moi regular e sempre o mesmo.

O patrón básico

CANTIDADE + PRODUTO (sen artigo)

Euskera	Galego
kilo bat sagar	un quilo de mazás
bi kilo tomate	dous quilos de tomate
kilo erdi piper	medio quilo de pementos
200 g txorizo	200 gramos de chourizo
litro bat ur	un litro de auga
litro erdi esne	medio litro de leite
dozena bat arrautza	unha ducia de ovos
pakete bat makarroi	un paquete de macarróns
botila bat ardo	unha botella de viño
lata bat tomate	unha lata de tomate

Atención: o produto vai sen artigo (sagar, non sagarra). Isto é distinto do galego e apréndese coa práctica.

O número antes, o produto despois

É importante a orde:

• Bi kilo sagar — dous quilos de mazás (CORRECTO)
• Sagar bi kilo — non se di así

Cantidades aproximadas

Euskera	Galego
gehiago	máis
gutxiago	menos
pixka bat	un pouco
asko	moito
gutxi	pouco
nahikoa	abondo

Exemplos típicos na froitería:

• Gehiago, mesedez. — Un pouco máis, por favor.
• Hori da, nahikoa da. — Iso é, xa abonda.
• Gutxiago, mesedez. — Menos, por favor.

Frases tipo

• Eman kilo bat sagar eta dozena bat arrautza, mesedez. — Dáme un quilo de mazás e unha ducia de ovos, por favor.
• Litro bat esne hartuko dut. — Vou levar un litro de leite.
• Bi botila ur, mesedez. — Dúas botellas de auga, por favor.

Nota cultural: nos mercados (azoka) e prazas tradicionais aínda se pesa todo “a ollo”: pides kilo bat sagar e o vendedor axusta ata dar o peso xusto. É habitual oír pixka bat gehiago, mesedez mentres a balanza sobe.