Ista lección integra lo aprendiu en a unidat. Imos a fer una lista d’a compra, distribuir productos por botiga y simular un mini-dialogo.
A lista d’a compra (erosketa-zerrenda)
Antes de salir, cosiremos a nevera (hozkailua) y l’armario (armairua). Lo que falta lo apuntamos. Bellos productos tipicos:
Categoría
Productos
Barazkiak (verchuras)
tipula, letxuga, tomatea, piperra, baratxuria
Frutak (fruitas)
sagarra, banana, laranja, mahatsa, marrubia
Haragia (carne)
oilaskoa, txuleta, urdaiazpikoa, txorizoa
Arraina (peix)
legatza, antxoak, ganbak, bakailaoa
Esnekiak (lactios)
esnea, gazta, jogurta, gurina
Bestelakoak (atros)
ogia, arrautzak, olioa, ozpina, gatza
Preguntar si bi ha bella cosa (con -rik)
Pa preguntar si una botiga tiene un producto, fa servir o partitivo -rik:
Ogirik baduzu? — En tienes pan?
Sagarrik ba al duzue? — En teniz manzanas?
Esnerik behar dugu. — Mos cal leit.
Y pa decir que NO bi ha:
Ez dago ogirik. — No bi ha pan.
Ez daukat sagarrik. — No tiengo manzanas.
O partitivo -rik se fa servir siempre con cantidaz indefinidas y en negación. A forma d’o producto va sin articlo (ogirik, no ogiarik).
Repartir a compra entre botigas
Una conversación tipica en planificar:
— Non erosiko dugu ogia? — A on mercaremos o pan?
— Okindegian, jakina! — En o furno, platero.
— Eta arraina? — Y o peix?
— Auzoko arrandegian. — En a peixatería d’o vico.
— Frutak eta barazkiak? — Y a fruita y a verchura?
— Plazan, beti bezala. — En a plaza, como siempre.
Mini-dialogo en a fruitería
Frutaria:Egun on! Zer nahi duzu?
Bezeroa:Egun on! Kilo bat sagar eta hiru banana, mesedez.
F:Bai, hemen daukazu. Besterik?
B:Bai, kilo erdi tomate ere bai.
F:Tira, hemen.
B:Zenbat da dena?
F:Bost euro eta hogei zentimo.
B:Tori! Eskerrik asko!
F:Zuri! Agur!
Pa repasar
Cantidat + producto:kilo bat sagar, litro erdi esne, dozena bat arrautza.
Pedir cortésment:Jarriko al didazu…? / Eman…, mesedez.
Zarrar a compra:Zenbat da dena? — X euros. — Tori! — Eskerrik asko!
Negación con producto:Ez dago …rik (con partitivo).
Nota cultural: muitas familias fan as compras “d’o día” en as botigas de vico (fruta-denda, harategia) y van a o supermercaus nomás pa os productos envasaus. Ye una mezcla muit habitual de canals que se nota especialment os sabados de maitins en cualsiquier lugar.
Ejercicios
Yes en a fruitería. Cómo demandas meyo kilo de manzanas?
"No bi ha pan" se diz…
"Cuánto ye tot?" = Zenbat da ?
Pa preguntar si tienen un producto: "En teniz leit?" = Esne ba(d)aukazue?