Días da semana e actividades

Antes de falar de plans e axenda, repasamos os días da semana e aprendemos a asocialos coas actividades cotiás.

Os sete días

Euskera	Galego	Pista
astelehena	luns	aste + lehen = “primeiro día da semana”
asteartea	martes	aste + arte = “entre semana”
asteazkena	mércores	aste + azken = “último día da semana laboral” (hist.)
osteguna	xoves	egun = día
ostirala	venres	comparte a raíz ortzi/osti- (ceo) con osteguna
larunbata	sábado	larun + bata
igandea	domingo	día festivo histórico

Pista de memoria: a palabra aste (semana) aparece ao principio dos días laborais. Astelehen-, astear-, asteazken- case contan en voz alta o principio, a metade e o final da semana.

Dicir “o luns” — sufixo -(e)an

Para datar un evento engádese -(e)an ao día:

Día	”O + día”
astelehena	astelehenean
asteartea	asteartean
asteazkena	asteazkenean
osteguna	ostegunean
ostirala	ostiralean
larunbata	larunbatean
igandea	igandean

• Astelehenean lan egiten dut. — Traballo o luns.
• Larunbatean afaltzera joango gara. — O sábado iremos cear.

Dicir “todos os X” — sufixo -ero

Para frecuencia regular:

• astelehenero — todos os luns
• larunbatero — todos os sábados
• egunero — todos os días
• astero — todas as semanas
• astebururo — todas as fins de semana

Día + actividade: exemplos

Euskera	Galego
Astelehenean kiroldegira noa.	O luns vou ao ximnasio.
Asteartean euskara klasea dut.	O martes teño clase de euskera.
Ostiralean parranda egiten dugu.	O venres saímos de troula.
Larunbatean familiaren etxera joango naiz.	O sábado irei á casa da familia.
Igandean lasai gelditzen naiz etxean.	O domingo quedo tranquilo na casa.

Asteburua — a fin de semana

Asteburua (fin de semana) é unha palabra moi útil:

• Asteburuan zer egingo duzu? — Que vas facer a fin de semana?
• Asteburu honetan mendira joango naiz. — Esta fin de semana irei ao monte.
• Asteburu pasa egitea gustatzen zait. — Gústame facer escapadas de fin de semana.

Nota cultural: xunto a igandea verás a miúdo jaieguna (día festivo): a fórmula igandeak eta jaiegunak é típica en horarios de autobuses, comercios e carteis de concello.