Dias da semana e atividades
Antes de falar sobre planos e agenda, vamos revisar os dias da semana e aprender a associá-los às atividades cotidianas.
Os sete dias
| Euskera | Português | Dica |
|---|---|---|
| astelehena | segunda-feira | aste + lehen = “primeiro dia da semana” |
| asteartea | terça-feira | aste + arte = “no meio da semana” |
| asteazkena | quarta-feira | aste + azken = “último dia da semana de trabalho” (hist.) |
| osteguna | quinta-feira | egun = dia |
| ostirala | sexta-feira | compartilha a raiz ortzi/osti- (céu) com osteguna |
| larunbata | sábado | larun + bata |
| igandea | domingo | dia festivo histórico |
Dica de memória: a palavra aste (semana) aparece no início dos dias úteis. Astelehen-, astear-, asteazken- quase contam em voz alta o começo, o meio e o final da semana.
Dizer “na segunda-feira” — sufixo -(e)an
Para marcar a data de um evento, acrescenta-se -(e)an ao dia:
| Dia | ”No/Na + dia” |
|---|---|
| astelehena | astelehenean |
| asteartea | asteartean |
| asteazkena | asteazkenean |
| osteguna | ostegunean |
| ostirala | ostiralean |
| larunbata | larunbatean |
| igandea | igandean |
- Astelehenean lan egiten dut. — Trabalho na segunda-feira.
- Larunbatean afaltzera joango gara. — No sábado iremos jantar.
Dizer “todo(s) os X” — sufixo -ero
Para frequência regular:
- astelehenero — todas as segundas-feiras
- larunbatero — todos os sábados
- egunero — todos os dias
- astero — todas as semanas
- astebururo — todos os fins de semana
Dia + atividade: exemplos
| Euskera | Português |
|---|---|
| Astelehenean kiroldegira noa. | Na segunda-feira vou à academia. |
| Asteartean euskara klasea dut. | Na terça-feira tenho aula de euskera. |
| Ostiralean parranda egiten dugu. | Na sexta-feira saímos para a balada. |
| Larunbatean familiaren etxera joango naiz. | No sábado irei à casa da família. |
| Igandean lasai gelditzen naiz etxean. | No domingo fico tranquilo em casa. |
Asteburua — o fim de semana
Asteburua (fim de semana) é uma palavra muito útil:
- Asteburuan zer egingo duzu? — O que você vai fazer no fim de semana?
- Asteburu honetan mendira joango naiz. — Neste fim de semana irei à montanha.
- Asteburu pasa egitea gustatzen zait. — Gosto de fazer escapadas de fim de semana.
Nota cultural: junto a igandea você verá com frequência jaieguna (dia festivo): a fórmula igandeak eta jaiegunak é típica em horários de ônibus, comércios e cartazes de prefeitura.
Ejercicios
"Segunda-feira" em euskera é…
Que dia é "asteburua"?
"Vou à academia na segunda-feira" = kiroldegira noa.
"Todas as segundas-feiras" =