Dni tygodnia i aktywności

Zanim zaczniemy mówić o planach i harmonogramach, powtórzmy dni tygodnia i nauczmy się łączyć je z codziennymi czynnościami.

Siedem dni

Euskera	Polski	Wskazówka
astelehena	poniedziałek	aste + lehen = „pierwszy dzień tygodnia”
asteartea	wtorek	aste + arte = „w środku tygodnia”
asteazkena	środa	aste + azken = „ostatni dzień tygodnia pracy” (hist.)
osteguna	czwartek	egun = dzień
ostirala	piątek	ma wspólny rdzeń ortzi/osti- (niebo) z osteguna
larunbata	sobota	larun + bata
igandea	niedziela	historyczny dzień świąteczny

Wskazówka do zapamiętania: słowo aste (tydzień) pojawia się na początku dni roboczych. Astelehen-, astear-, asteazken- prawie odliczają na głos początek, środek i koniec tygodnia.

Jak powiedzieć „w poniedziałek” — sufiks -(e)an

Aby określić datę wydarzenia, do dnia dodaje się -(e)an:

Dzień	„W + dzień”
astelehena	astelehenean
asteartea	asteartean
asteazkena	asteazkenean
osteguna	ostegunean
ostirala	ostiralean
larunbata	larunbatean
igandea	igandean

• Astelehenean lan egiten dut. — W poniedziałek pracuję.
• Larunbatean afaltzera joango gara. — W sobotę pójdziemy na kolację.

Jak powiedzieć „w każdy X” — sufiks -ero

Dla regularnej częstotliwości:

• astelehenero — w każdy poniedziałek
• larunbatero — w każdą sobotę
• egunero — każdego dnia
• astero — co tydzień
• astebururo — w każdy weekend

Dzień + czynność: przykłady

Euskera	Polski
Astelehenean kiroldegira noa.	W poniedziałek idę na siłownię.
Asteartean euskara klasea dut.	We wtorek mam lekcję baskijskiego.
Ostiralean parranda egiten dugu.	W piątek wychodzimy poimprezować.
Larunbatean familiaren etxera joango naiz.	W sobotę pojadę do domu rodzinnego.
Igandean lasai gelditzen naiz etxean.	W niedzielę zostaję spokojnie w domu.

Asteburua — weekend

Asteburua (weekend) to bardzo przydatne słowo:

• Asteburuan zer egingo duzu? — Co będziesz robić w weekend?
• Asteburu honetan mendira joango naiz. — W ten weekend pójdę w góry.
• Asteburu pasa egitea gustatzen zait. — Lubię robić weekendowe wypady.

Wskazówka kulturowa: obok igandea często zobaczysz jaieguna (dzień świąteczny): formuła igandeak eta jaiegunak jest typowa dla rozkładów jazdy autobusów, sklepów i tablic ogłoszeń urzędów miasta.