Dies de la setmana e activitats

Abans de parlar de plans e d’agenda, repassam es dies dera setmana e aprenem a associar-les damb es activitats vitidianes.

Es sèt dies

Euskera	Occitan	Pista
astelehena	deluns	aste + lehen = “prumèr dia dera setmana”
asteartea	dimars	aste + arte = “entre setmana”
asteazkena	dimèrcles	aste + azken = “darrèr dia dera setmana laborau” (hist.)
osteguna	dijaus	egun = dia
ostirala	diuendres	compartís era arraïc ortzi/osti- (cèu) damb osteguna
larunbata	dissabte	larun + bata
igandea	dimenge	dia festiu istoric

Pista de memòria: era paraula aste (setmana) apareish ath començament des dies laboraus. Astelehen-, astear-, asteazken- quasi compden en votz nauta eth començament, mitan e fin dera setmana.

Díder “eth deluns” — sufix -(e)an

Entà datar un eveniment s’ahig -(e)an ath dia:

Dia	”Eth + dia”
astelehena	astelehenean
asteartea	asteartean
asteazkena	asteazkenean
osteguna	ostegunean
ostirala	ostiralean
larunbata	larunbatean
igandea	igandean

• Astelehenean lan egiten dut. — Trabalhi eth deluns.
• Larunbatean afaltzera joango gara. — Eth dissabte anaram a sopar.

Díder “toti es X” — sufix -ero

Entà frequéncia regulara:

• astelehenero — toti es deluns
• larunbatero — toti es dissabtes
• egunero — toti es dies
• astero — totes es setmanes
• astebururo — toti es caps de setmana

Dia + activitat: exemples

Euskera	Occitan
Astelehenean kiroldegira noa.	Eth deluns vau ath gimnàs.
Asteartean euskara klasea dut.	Eth dimars è classa d’euskera.
Ostiralean parranda egiten dugu.	Eth diuendres gessem de hèsta.
Larunbatean familiaren etxera joango naiz.	Eth dissabte anarè en çò dera familha.
Igandean lasai gelditzen naiz etxean.	Eth dimenge me demori tranquil en casa.

Asteburua — eth cap de setmana

Asteburua (cap de setmana) ei ua paraula plan utila:

• Asteburuan zer egingo duzu? — Qué haràs eth cap de setmana?
• Asteburu honetan mendira joango naiz. — Aguest cap de setmana anarè ena montanha.
• Asteburu pasa egitea gustatzen zait. — M’agrade hèr escapades de cap de setmana.

Nòta culturau: ath cant d’igandea veiràs soent jaieguna (dia festiu): era formula igandeak eta jaiegunak ei tipica enes oraris d’autobusi, comèrcis e cartèths d’ajuntament.