Cando? (noiz, bihar, etzi…)

Para falar de plans hai que dominar os marcadores temporais. Aquí tes os do eixe pasado-presente-futuro e os máis usados para o futuro próximo.

O eixe básico

Éuscaro	Galego
atzo	onte
gaur	hoxe
bihar	mañá
etzi	pasado mañá
etziluma / etzidamu	”tras-pasado mañá” (pouco usado)

Tres palabras curtas (atzo, gaur, bihar) e etzi — con iso resolves case calquera conversa cotiá sobre datas.

Datorren (que vén)

Para falar de “a próxima semana”, “o próximo mes” úsase datorren + nome:

Éuscaro	Galego
datorren astean	a semana que vén
datorren astelehenean	o luns que vén
datorren hilean	o mes que vén
datorren urtean	o ano que vén

Datorren significa “que vén” (é a forma de relativo do verbo etorri, vir). O importante é aprendelo como un bloque.

”Este/esta” — hau / honetan

Para “esta semana”, “esta fin de semana”:

• aste honetan — esta semana
• asteburu honetan — esta fin de semana
• hilabete honetan — este mes

Outros marcadores clave

Éuscaro	Galego
orain	agora
gero	logo, despois
lehen	antes
gaur goizean	esta mañá
gaur arratsaldean	esta tarde
gaur gauean	esta noite
bihar goizean	mañá pola mañá

Goiza = mañá (parte do día). Bihar = mañá (día seguinte). Son dúas palabras distintas, non as confundas!

Facer preguntas sobre o tempo

• Noiz? — Cando?
• Noiz etorriko zara? — Cando virás?
• Noiz egingo dugu afaria? — Cando faremos a cea?

Exemplos en contexto

• Bihar mendira joango naiz. — Mañá irei ao monte.
• Etzi euskara klasea dut. — Pasado mañá teño clase de éuscaro.
• Datorren astean lan asko izango dut. — A semana que vén terei moito traballo.
• Asteburu honetan ez dut planik. — Esta fin de semana non teño plan.

Nota cultural: en éuscaro “mañá” como momento do día é goiza e “mañá” como día seguinte é bihar. A frase bihar goizean (“mañá pola mañá”) xunta os dous. Nas primeiras conversas é moi frecuente fallar este matiz, así que convén fixalo desde o principio.