Nolakoa da? Adjectius damb izan

Quan vòs descríuer quin ei ua persona o ua causa de manèra establa (fisicament, en generau), en euskera emplegam era pregunta Nolakoa da? (“quin ei?”) e responem damb eth vèrb izan + un adjectiu damb era marca -a finau.

Era pregunta

Euskera	Occitan
Nolakoa zara?	Quin ès? (a “tu”)
Nolakoa da?	Quin ei? (a “eth/era”)
Nolakoak dira?	Quin son? (a “eri”)

Nolakoa = quin? (en sens de qualitat). Non ac confones damb nola (“quin” en estat: nola dago? = quin estàs?). Era diferéncia damb egon la veiràs ena leçon 4.

Era estructura: subjècte + adjectiu + izan

Er esquèma ei fòrça regular. Er adjectiu pòrte tostemp era -a der article:

• Ni altua naiz. — Jo sò naut/nauta.
• Zu txikia zara. — Tu ès petit/petita.
• Hura polita da. — Eth/era ei polit/polida.
• Gu gazteak gara. — Nosauti èm joeni. (plurau: -ak)
• Haiek lodiak dira. — Eri son gròssi.

En euskera non i a cap genre gramaticau. Altua servís parièr entà “naut” e “nauta”.

Adjectius basics d’aspècte generau

Euskera	Occitan	Contrari
altua	naut/a	baxua (baish/a)
handia	gran	txikia (petit/a)
lodia	gròs/a	argala (prim/a)
gaztea	joen	zaharra / heldua (gran)
polita	bonic/a, polit/a	itsusia (lèg/a)
ederra	beròi/a	—
dotorea	elegant	—

Exemples en us

• Nire ama altua eta argala da. — Era mia mair ei nauta e prima.
• Mikelen anaia gaztea da, baina ni heldua naiz. — Eth frair de Mikel ei joen, mès jo sò gran.
• Etxe hau handia da; nire etxea txikia da. — Aguesta casa ei grana; era mia casa ei petita.

Negacion e intensitat

• Ni ez naiz altua. — Non sò nauta.
• Hura oso polita da. — Eth/era ei fòrça polida. (oso = fòrça)
• Ez naiz oso lodia. — Non sò fòrça grossa.

Entà adocir emplega oso (fòrça) o nahiko (pro): nahiko altua naiz (“sò pro nauta”). Entà negar botes ez dauant deth vèrb, coma ja vedères damb izan.