Nolakoa da? Adjectius damb izan

Quan vòs descríuer coma ei ua persona o ua causa de manèra establa (fisicament, en generau), en basc utilizam era qüestion Nolakoa da? (“coma ei?”) e responem damb eth vèrb izan + un adjectiu damb era marca -a finau.

Era qüestion

Basc	Occitan
Nolakoa zara?	Coma ès? (a “tu”)
Nolakoa da?	Coma ei? (a “eth/era”)
Nolakoak dira?	Coma son? (a “eri/eres”)

Nolakoa = coma? (en sentit de qualitat). Non confones damb nola (“coma” en estat: nola dago? = coma està?). Era diferéncia damb egon l’as a veir ena leçon 4.

Era estructura: subjècte + adjectiu + izan

Er esquema ei fòrça regular. Er adjectiu pòrte tostemp era -a der article:

• Ni altua naiz. — Jo soi naut/nauta.
• Zu txikia zara. — Tu ès petit/petita.
• Hura polita da. — Eth/era ei polit/polida.
• Gu gazteak gara. — Nosati èm joeni. (plurau: -ak)
• Haiek lodiak dira. — Eri son grassi.

En basc non i a genre gramaticau. Altua servís autant entà “naut” coma entà “nauta”.

Adjectius basics d’aspècte generau

Basc	Occitan	Contrari
altua	naut/a	baxua (baish/a)
handia	gran	txikia (petit/a)
lodia	gras/sa	argala (prim/a)
gaztea	joen/a	zaharra / heldua (gran)
polita	polit/a	itsusia (lèd/a)
ederra	beròi/a	—
dotorea	elegant/a	—

Exemples en us

• Nire ama altua eta argala da. — Ma maire ei nauta e prima.
• Mikelen anaia gaztea da, baina ni heldua naiz. — Eth frair de Mikel ei joen, mès jo soi gran.
• Etxe hau handia da; nire etxea txikia da. — Aguesta casa ei grana; ma casa ei petita.

Negacion e intensitat

• Ni ez naiz altua. — Non soi nauta.
• Hura oso polita da. — Eth/era ei fòrça polit/a. (oso = fòrça)
• Ez naiz oso lodia. — Non soi fòrça grassa.

Entà suavizar utilize oso (fòrça) o nahiko (pro): nahiko altua naiz (“soi pro nauta”). Entà negar metes ez deuant deth vèrb, coma ja vedes damb izan.