Qué hè? — Parlar de la rutina d'auti
Un còp sabes presentar a quauquarrés (Hau X da), eth pas següent naturau ei condar qué hè aguesta persona: on viu, on trabalhe, quanti ans a, com ei eth sòn dia a dia. Tota era conjugacion va ena tresau persona, atau qu’ací practicam aquerò.
Es preguntes
| Pregunta | Occitan |
|---|---|
| Non bizi da? | On viu? |
| Norekin bizi da? | Damb qui viu? |
| Zenbat urte ditu? | Quanti ans a? |
| Zer da bera? / Zer egiten du? | Qué ei? / Qué hè? |
| Non egiten du lan? | On trabalhe? |
| Ezkonduta dago? | Ei maridat/maridada? |
Patrons de responsa
Combina çò aprés. Era estructura ei: subjècte + complements + vèrb.
| Tèma | Frasa tipus |
|---|---|
| Residéncia | Bera Iruñean bizi da. — Viu en Pamplona. |
| Companhia | Bera bikotekidearekin bizi da. — Viu damb era sua pareja. |
| Edat | Berak hogeita hamar urte ditu. — A 30 ans. |
| Profession | Bera medikua da. — Ei mètge/messa. |
| Trabalh | Berak ospitalean lan egiten du. — Trabalhe en espitau. |
Locatiu -(e)an tath lòc de trabalh
Eth sufix -(e)an (“en”) ja lo coneishes dera unitat de barri e de residéncia. Ací lo emplegues entà díder on trabalhe quauquarrés.
| Lòc | Frasa |
|---|---|
| ospitala (espitau) | ospitalean lan egiten du |
| eskola (escòla) | eskolan lan egiten du |
| taberna (tauèrna) | tabernan lan egiten du |
| bulegoa (oficina) | bulegoan lan egiten du |
| denda (botiga) | dendan lan egiten du |
| euskaltegia (acadèmia d’euskera) | euskaltegian lan egiten du |
| etxean (en casa) | etxean lan egiten du |
Brembe-te: se era paraula acabe en
-aorganica (taberna), se manten → tabernan. Se acabe en consonanta (Madril), intercale-e-→ Madrilen.
Profession + lòc = retrait complet
Combinar profession damb localizacion ei çò que da consisténcia ara presentacion d’un vesin:
Bera erizaina da, eta ospitalean lan egiten du. Iruñean bizi da, bikotekidearekin, eta bi seme-alaba ditu.
Hau Maialen da. Bera kazetaria da, egunkari batean lan egiten du. Bilbokoa da, baina orain Donostian bizi da.
Estat civiu (vocabulari util)
| Euskera | Occitan |
|---|---|
| ezkonduta dago | ei maridat/maridada |
| ezkongabea da | ei solèr/soltèra |
| banatuta dago | ei separat/separada |
| dibortziatuta dago | ei divorciat/divorciada |
| alargun da | ei veude/veuda |
Ua rutina simpla
Entà descríuer çò que hè quauquarrés costuma, repassa eth patron -tzen + du qu’ as ja vist tàs prètzhèts domestics:
- Goizean lana hasten du zortzietan. — Comence eth trabalh as ueit.
- Eguerdian etxean bazkaltzen du. — A meddia minge en casa.
- Arratsaldean kirola egiten du. — Pera tarde hè espòrt.
Tath A1 te baste damb frases soltes; non cau encadenar era jornada completa. Se pòs díder tres causes clares d’un vesin, ja l’ès presentant plan.
Ejercicios
Com ditz "Trabalhe en espitau"?
Viu en Pamplona = Iruñean da.
"Bera euskaltegian lan egiten du" — en quina profession s'ajuste melhor?
A 40 ans = Berrogei urte .