Wskazywanie drogi na ulicy
Gdy ktoś pyta cię, jak gdzieś dotrzeć — lub gdy sam się zgubisz i pytasz o drogę — potrzebujesz garści czasowników w trybie rozkazującym i przysłówków kierunku. W tej lekcji zebraliśmy to, co najważniejsze.
Podstawowe tryby rozkazujące
W języku baskijskim, twierdzący tryb rozkazujący czasowników ruchu jest bardzo prosty:
| Forma | Verbo base | Sentido |
|---|---|---|
| Jo | jo | uderz / skieruj się (jo ezkerrera = skręć w lewo) |
| Segi / Jarraitu | segitu / jarraitu | idź dalej, kontynuuj |
| Hartu | hartu | weź (hartu kale hau = weź tę ulicę) |
| Igo | igo | idź w górę |
| Jaitsi | jaitsi | idź w dół |
| Sartu | sartu | wejdź |
| Irten | irten | wyjdź |
| Zeharkatu | zeharkatu | przejdź przez |
| Iritsi / heldu | iritsi / heldu | dotrzyj (… arte = “aż do…”) |
Jo dosłownie oznacza “uderzać”, ale używane jest metaforycznie jako “kierować się w stronę”: jo ezkerrera = “skieruj się w lewo”.
Przysłówki i określenia kierunku
| Euskera | Castellano |
|---|---|
| ezkerra | lewo |
| eskuina | prawo |
| aurrera | do przodu |
| atzera | do tyłu |
| zuzen | prosto |
| gora | w górę |
| behera | w dół |
Zwróć uwagę: aby wskazać kierunek do, używa się przyrostka
-ra(który poznasz szczegółowo w lekcji 03): ezkerre-ra (w lewo), aurre-ra (do przodu), atze-ra (do tyłu). To samo dotyczy gora i behera.
Typowe punkty orientacyjne
| Euskera | Castellano |
|---|---|
| semaforoa | sygnalizacja świetlna |
| bidegurutzea | skrzyżowanie |
| zebrabidea | przejście dla pieszych |
| biribilgunea / errotonda | rondo |
| aldapa | wzniesienie |
| eskailerak | schody |
| zubia | most |
| errepidea | droga |
| kalea | ulica |
Przykładowe zwroty
- Jo ezkerrera bidegurutzean. — Skręć w lewo na skrzyżowaniu.
- Segi aurrera semaforora arte. — Idź prosto aż do świateł.
- Zeharkatu zebrabidea. — Przejdź przez przejście dla pieszych.
- Igo eskailerak eta sartu eraikinean. — Wejdź po schodach i wejdź do budynku.
- Jaitsi aldapa, eta gero jo eskuinera. — Zejdź ze wzniesienia, a potem skręć w prawo.
- Egin atzera; gehiegi joan zara. — Wróć się; poszedłeś/poszłaś za daleko.
Pytanie o drogę i wskazywanie jej
— Barkatu, non dago udaletxea? — Przepraszam, gdzie jest ratusz?
— Segi aurrera semaforora arte. Han jo eskuinera eta zeharkatu plaza. Udaletxea elizaren ondoan dago. — Idź prosto aż do świateł. Tam skręć w prawo i przejdź przez plac. Ratusz jest obok kościoła.
— Eta gertu dago? — A czy to jest blisko?
— Bai, oso gertu. Bost minutu oinez. — Tak, bardzo blisko. Pięć minut pieszo.
Wskazówka: wiele wskazówek ma stały schemat: tryb rozkazujący (jo, segi, zeharkatu) + miejsce z przyrostkiem (ezkerrera, semaforora, zebrabidea). Jeśli zapamiętasz ten schemat, możesz tworzyć długie instrukcje, łącząc elementy.
Ejercicios
Jak powiesz "skręć w lewo na światłach"?
"Zeharkatu" oznacza…
Idź prosto = aurrera.
Chcesz zapytać o drogę do szpitala. Co powiesz?