A on ei? — eth cas NON

Ja coneishes eth sufix -(e)an dera leçon “A on viues” (Bilbon bizi naiz). Aciu l’apliquem ath barri: a on ei cada causa.

Era pregunta: Non dago…?

Entà preguntar a on ei…? emplegam:

• Non dago …? — A on ei + (subjècte singular)?
• Non daude …? — A on son + (subjècte plurau)?
• Non zaude? — A on ès (tu)?
• Non nago? — A on sò?

Eth vèrb ei egon (“èster”), que ja vegueres enes saludacions. Bremba-te des formes:

Persona	Forma
ni	nago
zu	zaude
hura	dago
gu	gaude
zuek	zaudete
haiek	daude

Era responsa: lòc + -(e)an + dago

Entà díder a on ei quauquarren, hige eth sufix -(e)an ath lòc:

Finau deth lòc	Patron	Exemple
-a (organica, coma Donostia)	+ n	Donostia → Donostian
Vocau sense -a finau (mendi, kale-)	+ an	mendi → mendian
Consonanta (Madril, lur)	+ en (noms propris) / + ean (noms comuns)	Madril → Madrilen; lur → lurrean

Avís entàs paraules coma kale (carrèr): quan amien er article kalea (“eth carrèr”), se trè era -a der article abans de higer eth sufix: kalea → kale-an = kalean (“en carrèr”).

Exemples complèts

• Botika kalean dago. — Era farmàcia ei en carrèr.
• Liburuak mahaian daude. — Es libes son ena taula.
• Ikaslea ikasgelan dago. — Er alumne ei ena aula.
• Aita tabernan dago. — Eth pair ei en bar.
• Ni euskaltegian nago. — Jo sò en euskaltegi.
• Bilbo Bizkaian dago. — Bilbo ei en Bizkaia.

Mini-dialòg

— Aupa! Non dago liburutegia? — Òla! A on ei era bibliotèca?

— Liburutegia plazan dago, eskolaren ondoan. — Era bibliotèca ei ena plaça, ath cant dera escòla.

— Eskerrik asko!

Trampa: non = “a on” en euskèra. Quina sigue era responsa a non…? amie un substantiu damb sufix -(e)an o un advèrbi de lòc (hemen, hor, han — les veiràs ena leçon següenta).