La cuenta (kontua eskatzen)
O zarre d’a chenta tien o suyo chicot gu ión: demandar a cuenta, pagar y despedir-se.
Demandar a cuenta
Tres maneras, todas correctas:
| Euskera | Aragonés | Ton |
|---|---|---|
| Kontua, mesedez. | La cuenta, por favor. | neutro, claro |
| Atera kontua, mesedez. | Posa-me la cuenta, por favor. | neutro |
| Kobratuko al didazu? | Me cobras? | cortés (esdevenidero) |
Kobratuko al didazu? se siente muitismo en bars y restaurants informals. Al ye partícula de pregunta y didazu ye “(tu a) yo” (NOR-NORI-NORK).
O pre total
- Zenbat da dena? — Cuánto ye tot?
- Hamabost euro eta hogei zentimo. — Quinze euros con vint céntimos.
Pagar
| Euskera | Aragonés |
|---|---|
| Txartelaz ordain dezaket? | Puedo pagar con tarcheta? |
| Eskudirutan ordainduko dut. | Pagaré en efectivo. |
| Tori! | Toma! (en dar os diners) |
| Hemen daukazu kanbioa. | Aquí tien o cambio. |
| Ez daukat kanbiorik. | No tiengo cambio. |
Eskudiru = “diners a man” → en efectivo. Txartel = tarcheta. Kanbio ye préstamo y s’emplega con normalidat.
Propinas
En Euskal Herria la propina no ye obligatoria. Lo habitual:
- En bars y chentas informals: deixar as monedas sueltas d’o cambio (50 céntimos a 1 euro).
- En restaurants con cuenta más alta: 1-2 euros por persona si t’ha cuacau.
- Nunca no fa falta o típico 10% a l’estilo d’atros países.
Despedir-se
- Eskerrik asko, oso ondo zegoen! — Muitas gracias, yera muito bueno!
- Zuri! Agur! — A tu! Adiós!
- Hurrengora arte! — Dica la vegada que vien!
Mini-secuencia completa
— Aizu, kobratuko al didazu, mesedez?
— Bai, banoa. Hamazortzi euro eta berrogeita hamar zentimo.
— Txartelaz ordain dezaket?
— Bai, noski.
— Eskerrik asko! Oso ondo zegoen.
— Zuri! Agur!
Nota cultural: deixar a moneda d’o café como chicota propina a o camarero ye un cheste bien estendillau en bars vascos, sobre tot si te quedas una mica a charrar. No s’aspera, pero s’agradeixe.
Ejercicios
Cómo demandas la cuenta?
"Kobratuko al didazu?" significa…
"Puedo pagar con tarcheta?" = Txartelaz dezaket?
"No tiengo cambio" = Ez kanbiorik.