Rachunek (kontua eskatzen)
Zakończenie posiłku ma swój mały scenariusz: prośba o rachunek, płacenie i pożegnanie.
Prośba o rachunek
Trzy sposoby, wszystkie poprawne:
| Język baskijski | Polski | Ton |
|---|---|---|
| Kontua, mesedez. | Rachunek, proszę. | neutralny, jasny |
| Atera kontua, mesedez. | Poproszę rachunek. | neutralny |
| Kobratuko al didazu? | Skasujesz mnie? | uprzejmy (czas przyszły) |
Kobratuko al didazu? słyszy się bardzo często w barach i nieformalnych restauracjach. Al to partykuła pytająca, a didazu oznacza „(ty) mi” (NOR-NORI-NORK).
Całkowita kwota
- Zenbat da dena? — Ile za wszystko?
- Hamabost euro eta hogei zentimo. — Piętnaście euro i dwadzieścia centów.
Płacenie
| Język baskijski | Polski |
|---|---|
| Txartelaz ordain dezaket? | Czy mogę zapłacić kartą? |
| Eskudirutan ordainduko dut. | Zapłacę gotówką. |
| Tori! | Proszę! (podając pieniądze) |
| Hemen daukazu kanbioa. | Oto reszta. |
| Ez daukat kanbiorik. | Nie mam reszty. |
Eskudiru = „pieniądze pod ręką” → gotówka. Txartel = karta. Kanbio to zapożyczenie i jest używane normalnie.
Napiwki
W Kraju Basków napiwek nie jest obowiązkowy. Zazwyczaj:
- W barach i przy nieformalnych posiłkach: zostawienie drobnych z reszty (od 50 centów do 1 euro).
- W restauracjach przy wyższym rachunku: 1-2 euro na osobę, jeśli ci smakowało.
- Nigdy nie jest wymagane typowe 10% w stylu innych krajów.
Pożegnanie
- Eskerrik asko, oso ondo zegoen! — Dziękuję bardzo, było bardzo dobre!
- Zuri! Agur! — Tobie! Do widzenia!
- Hurrengora arte! — Do następnego razu!
Kompletna mini-scenka
— Aizu, kobratuko al didazu, mesedez?
— Bai, banoa. Hamazortzi euro eta berrogeita hamar zentimo.
— Txartelaz ordain dezaket?
— Bai, noski.
— Eskerrik asko! Oso ondo zegoen.
— Zuri! Agur!
Nota kulturowa: zostawienie monety o wartości kawy jako małego napiwku dla kelnera jest dość rozpowszechnionym gestem w baskijskich barach, zwłaszcza jeśli zostajesz na dłuższą pogawędkę. Nie jest to oczekiwane, ale mile widziane.
Ejercicios
Jak poprosić o rachunek?
"Kobratuko al didazu?" oznacza…
"Czy mogę zapłacić kartą?" = Txartelaz dezaket?
"Nie mam reszty" = Ez kanbiorik.