Rachunek (kontua eskatzen)
Zakończenie posiłku ma swój mały scenariusz: poprosić o rachunek, zapłacić i pożegnać się.
Prosić o rachunek
Trzy sposoby, wszystkie poprawne:
| Euskera | Polski | Ton |
|---|---|---|
| Kontua, mesedez. | Rachunek, proszę. | neutralny, jasny |
| Atera kontua, mesedez. | Proszę przygotować rachunek. | neutralny |
| Kobratuko al didazu? | Policzysz mi? | grzeczny (czas przyszły) |
Kobratuko al didazu? słychać bardzo często w barach i nieformalnych restauracjach. Al to partykuła pytajna, a didazu znaczy “(ty) mnie” (NOR-NORI-NORK).
Cena całkowita
- Zenbat da dena? — Ile wynosi w sumie?
- Hamabost euro eta hogei zentimo. — Piętnaście euro i dwadzieścia centów.
Płacić
| Euskera | Polski |
|---|---|
| Txartelaz ordain dezaket? | Czy mogę zapłacić kartą? |
| Eskudirutan ordainduko dut. | Zapłacę gotówką. |
| Tori! | Proszę! (przy podawaniu pieniędzy) |
| Hemen daukazu kanbioa. | Oto reszta. |
| Ez daukat kanbiorik. | Nie mam reszty. |
Eskudiru = “pieniądze pod ręką” → gotówka. Txartel = karta. Kanbio to zapożyczenie i używa się go całkiem normalnie.
Napiwki
W Euskal Herria napiwek nie jest obowiązkowy. Zwyczajowo:
- W barach i przy nieformalnych posiłkach: zostawić drobne z reszty (od 50 centów do 1 euro).
- W restauracjach z wyższym rachunkiem: 1-2 euro od osoby, jeśli ci smakowało.
- Nigdy nie trzeba dawać typowych 10% jak w innych krajach.
Pożegnać się
- Eskerrik asko, oso ondo zegoen! — Bardzo dziękuję, było bardzo dobre!
- Zuri! Agur! — Tobie! Do widzenia!
- Hurrengora arte! — Do następnego razu!
Pełna mini-sekwencja
— Aizu, kobratuko al didazu, mesedez?
— Bai, banoa. Hamazortzi euro eta berrogeita hamar zentimo.
— Txartelaz ordain dezaket?
— Bai, noski.
— Eskerrik asko! Oso ondo zegoen.
— Zuri! Agur!
Notka kulturowa: zostawienie monety z kawy jako drobny napiwek dla kelnera to dość rozpowszechniony gest w baskijskich barach, zwłaszcza jeśli zostajesz na chwilę, by pogawędzić. Nikt tego nie oczekuje, ale jest mile widziane.
Ejercicios
Jak prosisz o rachunek?
"Kobratuko al didazu?" znaczy…
"Czy mogę zapłacić kartą?" = Txartelaz dezaket?
"Nie mam reszty" = Ez kanbiorik.