Lección final d’a unidat: imos a montar una semana entera unindo tot lo aprendiu. Días, futuros, citas, marcadors de cuan… o lenguache de planificar.
Pregunta ubierta
Zer egingo duzu aste honetan? — Qué ferás ista semana?
Una respuesta natural usaría o día + futuro:
Astelehenean kiroldegira joango naiz. Asteartean euskara klasea dut. Asteazkenean bilera bat izango dut. Ostegunean lasai egongo naiz. Ostiralean lagunekin afaltzera joango gara. Asteburuan mendira joango gara.
O lunes iré a o chymnasio. O martes tiengo clase de basco. O miércoles tendré una reunión. O chueves estaré tranquilo. O viernes iremos a cenar con os amigos. A fin de semana iremos a o mont.
Plantilla basica
DÍA + ACTIVIDAT + FUTURO
Día
Actividat eixemplo
Astelehenean…
…kiroldegira joango naiz
Asteartean…
…lan egingo dut
Asteazkenean…
…amarekin geratuko naiz
Ostegunean…
…filma bat ikusiko dut
Ostiralean…
…lagunekin aterako naiz
Larunbatean…
…mendira joango gara
Igandean…
…etxean lasai egongo naiz
Verbos útils ta l’achenda
Verbo
Forma futura
Aragonés
joan
joango naiz/da
iré, irá
etorri
etorriko naiz/da
vendré, vendrá
egon
egongo naiz
estaré
izan
izango da
será / i habrá
ikusi
ikusiko dut
(lo) veyeré
egin
egingo dut
(lo) feré
jan
jango dut
(lo) mincharé
lan egin
lan egingo dut
treballaré
atera
aterako naiz
saldré
eraman
eramango dut
(lo) levaré
erosi
erosiko dut
(lo) mercaré
Mini-historia: a semana d’Iratxe
Leye ista achenda inventada y para cuenta en os marcadors temporals:
Astelehenean lana dut goizean, eta arratsaldean kiroldegira joango naiz. Asteartean medikuarekin daukat hitzordua, hamabietan. Asteazkenean ez dut ezer berezirik, etxean afalduko dut lasai. Ostegunean Maialenekin geratuko naiz kafe bat hartzeko, sei eta erdietan. Ostiralean afari bat dugu lankideekin. Larunbatean asteburu pasa: Bilbora joango gara nire bikotekidearekin. Igandean buelta etxera, eta arratsaldean lasai-lasai filma bat ikusiko dut.
O tuyo turno: tres respuestas modelo
Pregunta:Bihar zer egingo duzu?
Bihar lanera joango naiz goizean. Arratsaldean kafea hartuko dut lagun batekin, eta gauean etxean afalduko dut.
Pregunta:Datorren astean zer plan duzu?
Datorren astean azterketa bat izango dut. Asko ikasiko dut. Larunbatean lasai gelditu nahi dut.
Pregunta:Asteburu honetan zer egingo duzu?
Asteburu honetan mendira joango gara lagunekin. Larunbatean Aralarrera joango gara, eta igandean lasai geldituko gara etxean.
Frases clau ta coordinar a semana
Libre zaude X-(e)an? — Yes libre o X?
Hamarretan ondo? — A as diez bien?
Beste egun batean izan beharko du. — Habrá de ser unatro día.
Konforme, X-(e)an geratuko gara. — D’alcuerdo, quedamos o X.
Repaso visual
Pasau → Presente → Futuroatzo gaur bihar — etzi — datorren asteanjoan zen doa joango daikusi dut ikusten dut ikusiko dut
Nota cultural: en muitos puestos veyerás cartels de l’estilo “Asteburu honetan jaiak” o “Datorren ostiralean kontzertua”. Os marcadors temporals como datorren y asteburu honetan amaneixen tanto en a conversación como en qualsiquier panel informativo d’o barrio. Cuan a orella los reconoixe, leyer a carrera se fa muito mas fácil.
Ejercicios
"Maitín iré a o chymnasio" =…
"O sabado quedaré con Maialen ta fer un café" =…
"A semana que viene tendré examens" = astean azterketak izango ditut.
"O viernes saldré con os amigos" = Ostiralean lagunekin atera naiz.