A mía semana (lección integradora)
Lección final d’a unidat: imos a montar una semana entera chuntando tot lo aprendiu. Días, futuros, citas, marcadors de quándo… o luengache de planificar.
Pregunta ubierta
Zer egingo duzu aste honetan? — ¿Qué vas a fer ista semana?
Una respuesta natural usaría o día + futuro:
Astelehenean kiroldegira joango naiz. Asteartean euskara klasea dut. Asteazkenean bilera bat izango dut. Ostegunean lasai egongo naiz. Ostiralean lagunekin afaltzera joango gara. Asteburuan mendira joango gara.
O luns iré ta o chimnasio. O martes tiengo clase d’euskera. O miércols tendré una reunión. O chueves estaré tranquilo. O viernes iremos a cenar con os amigos. O cabo de semana iremos ta o mon.
Plantilla basica
DÍA + ACTIVIDAT + FUTURO
| Día | Actividat eixemplo |
|---|---|
| Astelehenean… | …kiroldegira joango naiz |
| Asteartean… | …lan egingo dut |
| Asteazkenean… | …amarekin geratuko naiz |
| Ostegunean… | …filma bat ikusiko dut |
| Ostiralean… | …lagunekin aterako naiz |
| Larunbatean… | …mendira joango gara |
| Igandean… | …etxean lasai egongo naiz |
Verbos utils ta l’achenda
| Verbo | Forma futura | Aragonés |
|---|---|---|
| joan | joango naiz/da | iré, irá |
| etorri | etorriko naiz/da | vendré, vendrá |
| egon | egongo naiz | estaré |
| izan | izango da | será / bi habrá |
| ikusi | ikusiko dut | (lo) veré |
| egin | egingo dut | (lo) feré |
| jan | jango dut | (lo) mincharé |
| lan egin | lan egingo dut | treballaré |
| atera | aterako naiz | saldré |
| eraman | eramango dut | (lo) levaré |
| erosi | erosiko dut | (lo) mercaré |
Mini-istoria: a semana de Iratxe
Leye ista achenda inventada y fixa-te en os marcadors temporals:
Astelehenean lana dut goizean, eta arratsaldean kiroldegira joango naiz. Asteartean medikuarekin daukat hitzordua, hamabietan. Asteazkenean ez dut ezer berezirik, etxean afalduko dut lasai. Ostegunean Maialenekin geratuko naiz kafe bat hartzeko, sei eta erdietan. Ostiralean afari bat dugu lankideekin. Larunbatean asteburu pasa: Bilbora joango gara nire bikotekidearekin. Igandean buelta etxera, eta arratsaldean lasai-lasai filma bat ikusiko dut.
A tuya vez: tres respuestas modelo
Pregunta: Bihar zer egingo duzu?
Bihar lanera joango naiz goizean. Arratsaldean kafea hartuko dut lagun batekin, eta gauean etxean afalduko dut.
Pregunta: Datorren astean zer plan duzu?
Datorren astean azterketa bat izango dut. Asko ikasiko dut. Larunbatean lasai gelditu nahi dut.
Pregunta: Asteburu honetan zer egingo duzu?
Asteburu honetan mendira joango gara lagunekin. Larunbatean Aralarrera joango gara, eta igandean lasai geldituko gara etxean.
Frases clau ta coordinar a semana
- Libre zaude X-(e)an? — ¿Yes libre o X?
- Hamarretan ondo? — ¿A las diez bien?
- Beste egun batean izan beharko du. — Habrá d’estar atro día.
- Konforme, X-(e)an geratuko gara. — D’alcuerdo, quedamos o X.
Repaso visual
Pasau → Presén → Futuro
atzo gaur bihar — etzi — datorren astean
joan zen doa joango da
ikusi dut ikusten dut ikusiko dut
Nota cultural: en muitos puestos veyerás cartels d’o estilo “Asteburu honetan jaiak” u “Datorren ostiralean kontzertua”. Os marcadors temporals como datorren y asteburu honetan amaneixen tanto en conversación como en cualsequier panel informativo d’o barrio. Cuan l’oído los reconoixe, leyer a carrera se torna muito més fácil.
Ejercicios
"Maitín iré ta o chimnasio" =…
"O sabado quedaré con Maialen ta prener café" =…
"A semana que viene tendré exámens" = astean azterketak izango ditut.
"O viernes saldré con os amigos" = Ostiralean lagunekin atera naiz.