Blincar a lo conteniu
Ista traducción ye en beta: puet haber frases sin traducir u erratas.Reportar en Feedback

A1 · Unidad 1

¿Cuán? (noiz, bihar, etzi…)

~9 min

Ta charrar de planos cal dominar os marcadors temporals. Aquí tiens os de l’eixe pasau-present-futuro y os más usaus ta lo futuro próximo.

L’eixe basico

EuskeraAragonés
atzoayere
gaurgüei
biharmaitín
etzimaitín de l’atro
etziluma / etzidamu”dimpués de maitín de l’atro” (poco usau)

Tres parolas curtas (atzo, gaur, bihar) y etzi — con ixo resuelves cuasi qualsiquier charrada cotidiana sobre datas.

Datorren (que vien)

Ta charrar d‘“a próxima semana”, “lo próximo mes” s’emplega datorren + nombre:

EuskeraAragonés
datorren asteanla semana que vien
datorren asteleheneanlo luns que vien
datorren hileanlo mes que vien
datorren urteanl’anyo que vien

Datorren significa “que vien” (ye la forma de relativo d’o verbo etorri, venir). Lo importante ye amostrar-lo como un bloque.

”Iste/ista” — hau / honetan

Ta “ista semana”, “ista fin de semana”:

  • aste honetan — ista semana
  • asteburu honetan — ista fin de semana
  • hilabete honetan — iste mes

Atros marcadors clau

EuskeraAragonés
orainagora
gerodimpués, dempués
lehenantis
gaur goizeanista maitinada
gaur arratsaldeanista tardada
gaur gaueanista nuei
bihar goizeanmaitín de maitinada

Goiza = maitinada (parte d’o diya). Bihar = maitín (diya siguient). Son dos parolas distintas, ¡no las confundas!

Fer preguntas sobre tiempo

  • Noiz? — ¿Cuán?
  • Noiz etorriko zara? — ¿Cuán vendrás?
  • Noiz egingo dugu afaria? — ¿Cuán ferém a cena?

Eixemplos en contexto

  • Bihar mendira joango naiz. — Maitín iré ta lo mon.
  • Etzi euskara klasea dut. — Maitín de l’atro tiengo clase d’euskera.
  • Datorren astean lan asko izango dut. — La semana que vien tendré muito treballo.
  • Asteburu honetan ez dut planik. — Ista fin de semana no tiengo plano.

Nota cultural: en euskera “maitín” como momento d’o diya ye goiza y “maitín” como diya siguient ye bihar. La frase bihar goizean (“maitín de maitinada”) chunta os dos. En as primeras charradas ye muito freqüent fallar iste matiz, asinas que combién fixar-lo dende lo prencipio.

Ejercicios

"Maitín" en euskera ye…

"Maitín de l'atro" se diz…

"La semana que vien" = astean.

"¿Cuán viens?" = zatoz?

Tarcheta 1 de 13

Empareya cada parola con la suya traducción.