La mio selmana (lleición integradora)

Lleición final de la unidá: vamos montar una selmana entera xuntando too lo aprendío. Díes, futuros, cites, marcadores de cuándo… el llinguaxe de planificar.

Entruga abierta

Zer egingo duzu aste honetan? — ¿Qué vas facer esta selmana?

Una respuesta natural usaría’l día + futuru:

Astelehenean kiroldegira joango naiz. Asteartean euskara klasea dut. Asteazkenean bilera bat izango dut. Ostegunean lasai egongo naiz. Ostiralean lagunekin afaltzera joango gara. Asteburuan mendira joango gara.

El llunes voi dir al ximnasiu. El martes tengo clas d’eusquera. El miércoles voi tener una xunta. El xueves voi tar tranquilu. El vienres vamos dir a cenar colos amigos. La fin de selmana vamos dir al monte.

Plantía básica

DÍA + ACTIVIDÁ + FUTURU

Día	Actividá d’exemplu
Astelehenean…	…kiroldegira joango naiz
Asteartean…	…lan egingo dut
Asteazkenean…	…amarekin geratuko naiz
Ostegunean…	…filma bat ikusiko dut
Ostiralean…	…lagunekin aterako naiz
Larunbatean…	…mendira joango gara
Igandean…	…etxean lasai egongo naiz

Verbos útiles pa l’axenda

Verbu	Forma futura	Asturianu
joan	joango naiz/da	voi dir, va dir
etorri	etorriko naiz/da	voi venir, va venir
egon	egongo naiz	voi tar
izan	izango da	va ser / va haber
ikusi	ikusiko dut	voi velo
egin	egingo dut	voi facelo
jan	jango dut	voi comelo
lan egin	lan egingo dut	voi trabayar
atera	aterako naiz	voi salir
eraman	eramango dut	voi llevalo
erosi	erosiko dut	voi mercalo

Mini-historia: la selmana d’Iratxe

Llei esta axenda inventada y fíxate nos marcadores temporales:

Astelehenean lana dut goizean, eta arratsaldean kiroldegira joango naiz. Asteartean medikuarekin daukat hitzordua, hamabietan. Asteazkenean ez dut ezer berezirik, etxean afalduko dut lasai. Ostegunean Maialenekin geratuko naiz kafe bat hartzeko, sei eta erdietan. Ostiralean afari bat dugu lankideekin. Larunbatean asteburu pasa: Bilbora joango gara nire bikotekidearekin. Igandean buelta etxera, eta arratsaldean lasai-lasai filma bat ikusiko dut.

El to turnu: tres respuestes modelu

Entruga: Bihar zer egingo duzu?

Bihar lanera joango naiz goizean. Arratsaldean kafea hartuko dut lagun batekin, eta gauean etxean afalduko dut.

Entruga: Datorren astean zer plan duzu?

Datorren astean azterketa bat izango dut. Asko ikasiko dut. Larunbatean lasai gelditu nahi dut.

Entruga: Asteburu honetan zer egingo duzu?

Asteburu honetan mendira joango gara lagunekin. Larunbatean Aralarrera joango gara, eta igandean lasai geldituko gara etxean.

Frases clave pa coordinar la selmana

• Libre zaude X-(e)an? — ¿Tas llibre’l X?
• Hamarretan ondo? — ¿A les diez bien?
• Beste egun batean izan beharko du. — Va tener que ser otru día.
• Konforme, X-(e)an geratuko gara. — D’acuerdu, quedamos el X.

Repasu visual

Pasáu    →  Presente  →  Futuru
atzo         gaur          bihar — etzi — datorren astean
joan zen     doa            joango da
ikusi dut    ikusten dut    ikusiko dut

Nota cultural: en munchos sitios vas ver cartelos del estilu “Asteburu honetan jaiak” o “Datorren ostiralean kontzertua”. Los marcadores temporales como datorren y asteburu honetan apaecen tanto na conversación como en cualquier panel informativu del barriu. Cuando l’oyíu los reconoz, lleer la cai vuélvese muncho más fácil.