Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

Tresportes (oinez, autobusez, trenez…)

~10 min

Pa zarrar la unidá fáltanos una pieza: cómo te mueves. En castellanu usamos “en + tresporte” (“en coche”, “n’autobús”). N’euskera úsase’l sufixu -z (casu instrumental), qu’amiéstase al mediu de tresporte y, ablucantemente, tamién a la pallabra pa “pie”.

La entruga

EntrugaCastellanu
Nola zoaz?¿Cómo vas?
Zerez zoaz?¿Con qué (mediu) vas?
Nola doa Iruñera?¿Cómo va a Pamplona?

Les dos formes (Nola y Zerez) son válides y frecuentes. Nola ye más xeneral; zerez implica direutamente “con qué mediu”.

Los medios de tresporte

MediuForma con -zCastellanu
oin (pie)oineza pie
kotxe / autokotxez / autozen coche
autobusautobusezn’autobús
trentrenezen tren
metrometrozen metro
taxitaxizen taxi
bizikletabizikletazen bicicleta
motormotorrezen moto
hegazkinhegazkinezn’avión
itsasontziitsasontzizen barcu
furgonetafurgonetazen furgoneta
zaldi (caballu)zaldiza caballu

El sufixu ye -z tres vocal y -ez tres consonante (autobus → autobusez). Na práutica, cuasi tolos nomes de tresporte acaben en vocal, asina que la fórmula básica ye: mediu + z.

Exemplos completos

  • Oinez noa lanera. — Voi a pie al trabayu.
  • Iruñera trenez goaz. — Vamos a Pamplona en tren.
  • Bilbora hegazkinez doaz. — Van a Bilbao n’avión.
  • Eskolara bizikletaz dator alaba. — La fía vien a la escuela en bicicleta.
  • Mendira oinez igotzen gara. — Xubimos a pie al monte.

Combinando NONDIK + NORA + NOLA

Una frase típica de viaxe suel tener tres pieces: d’ónde + a ónde + cómo.

  • Iruñetik Donostiara autobusez doa. — Va de Pamplona a Donostia n’autobús.
  • Bilbotik Madrilera trenez gatoz. — Venimos de Bilbao a Madrid en tren.
  • Etxetik euskaltegira oinez noa. — Voi de casa al euskaltegi a pie.

Mini-conversación

Aupa! Bihar Bilbora noa. — ¡Hola! Mañana voi a Bilbao.

Eta nola zoaz? — ¿Y cómo vas?

Trenez. Oso erosoa da. — En tren. Ye perafayadizu.

Ni autoz noa beti, baina garestia da gasolina. — Yo voi siempre en coche, pero la gasolina ye cara.

Sobre “oinez”

A primer vista oinez paez un casu aparte (“con pie”), pero en realidá ye esautamente’l mesmu patrón que’l restu: oin (pie) + ez (sufixu instrumental). L’euskera trata “dir a pie” como cualesquier otru mou de tresporte: usando’l mediu que te lleva.

Repás final del bloque NORA / NONDIK / NOLA

EntrugaSufixuEntruga-tipuRempuesta-tipu
Nora?-ra¿A ónde?Bilbora noa.
Nondik?-tik¿D’ónde?Bilbotik nator.
Nola? / Zerez?-z¿Cómo? / ¿Con qué?Trenez noa.

Trucu: los trés sufixos xuntos formen cuasi cualesquier frase de viaxe. Por exemplu: Bilbotik Donostiara autobusez goaz, lagun bat bisitatzera. — “Vamos de Bilbao a Donostia n’autobús, a visitar a un amigu.” Si dominues estos trés sufixos + les formes sintétiques de joan y etorri, pues falar de cualesquier desplazamientu del to día a día.

Ejercicios

Empareya cada pallabra cola so traducción.

¿Cómo se diz "Voi n'autobús"?

Voi a pie = noa.

Voi a Pamplona en tren = Iruñera noa.

"Bilbora hegazkinez doaz" significa…

¿Cómo entrugues "¿Cómo vas a la escuela?"

Tarxeta 1 de 14