Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

Cites y compromisos (hitzorduak)

~10 min

Una axenda viva ta llena de cites y compromisos. Esta lleición enséñate a falar d’ellos: tener una cita, quedar con daquién, dicir si tas llibre.

Vocabulariu clave

EuskeraAsturianu
hitzorduacita (acuerdu d’hora con daquién)
bileraxunta
errebisioarevisión (médica, dental)
medikuael médicu
dentistadentista
kontsultaconsulta

Tener una cita o xunta

Pa «tengo X» úsase’l verbu ukan (dut, du, dugu, ...):

  • Bilera dut. — Tengo xunta.
  • Hitzordua dut medikuarekin. — Tengo cita col médicu.
  • Errebisioa du semearekin. — Tien revisión col so fíu.

Si quies especificar la hora, cenciellamente añádesla al principiu o a la fin: Bostetan bilera dut / Bilera dut bostetan.

Quedar con daquién — geratu + -ekin

Geratu significa «quedar(se)», y combináu col sociativu -ekin (con):

PatrónExempluAsturianu
X-ekin geratu naizEgoitzekin geratu naizQuedé con Egoitz
X-ekin geratuko naizEgoitzekin geratuko naizVoi quedar con Egoitz

El sufixu -ekin péga-y al nome. Si acaba en consonante añádese -ekin: Mikel + ekin = Mikelekin, Maialenekin. Si acaba en vocal añádese -rekin: Garazirekin, Anerekin.

Acordar la hora

Frases típiques pa concretar:

  • Zer ordutan geratuko gara? — ¿A qué hora quedamos?
  • Bostetan ondo? — ¿A les cinco bien?
  • Sei eta erdietan geratuko gara. — Vamos quedar a les seis y media.
  • Bederatziak aldera. — Sobre les nueve.
  • Hamabietan. — A les doce.

Aldera = «alredor de», «sobre». Bien útil cuando nun quies comprometete con una hora exauta.

Aceptar y refugar

Non / escusa
Bai, ondo!Ezin dut, beste plan bat dut.
Ados!Ezin dut, lanpetuta nago.
Ederki!Ezin dut, beste afari bat dudalako.
Konforme!Beste egun batean, mesedez.

Tar llibre / ocupáu

  • Libre nago. — Toi llibre.
  • Ordu hori libre dut. — Tengo esa hora llibre.
  • Lanpetuta nago. — Toi ocupáu/ada.
  • Gauza asko egin behar ditut. — Tengo munches coses que facer.

Minidiálogu

Aizu, kafe bat hartuko dugu bihar?

Bai, oso ondo. Zer ordutan geratuko gara?

Bostak aldera ondo?

Ezin dut bostetan, dentista dut. Sei eta erdietan?

Ederki, sei eta erdietan tabernan.

Dar escuses con -elako

Cuando refugues daqué, lo natural ye dar la razón col sufixu -elako (porque):

  • Ezin dut, lan egin behar dudalako. — Nun puedo, porque tengo que trabayar.
  • Ezin dut, gaixorik nagoelako. — Nun puedo, porque toi malu.
  • Ezin dut, amarekin egon behar dudalako. — Nun puedo, porque tengo que tar con ma.

Nota cultural: nos euskaltegis y entornos formales acútase hitzordua pa cites concretes (médicu, peluquería). Ente amigos ye más natural usar geratu + -ekin, ensin la pallabra hitzordua sacantes que quieras sorrayar que ye daqué formal.

Ejercicios

«Quedo con Mikel mañana» dizse…

«Tengo xunta a les cinco» =…

«¿A qué hora quedamos?» = ordutan geratuko gara?

«Sobre les nueve» = Bederatziak

Tarxeta 1 de 13

(toca pa ver la traducción)

Empareya cada pallabra cola so traducción.