Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A1 · Unidad 1

Cites y compromisos (hitzorduak)

~10 min

Una axenda viva ta enllena de cites y compromisos. Esta lleición enséñate a falar d’ellos: tener una cita, quedar con daquién, dicir si tas llibre.

Vocabulariu clave

EuskeraAsturianu
hitzorduacita (alcuerdu d’hora con daquién)
bilerareunión
errebisioarevisión (médica, dental)
medikuael médicu
dentistadentista
kontsultaconsulta

Tener una cita o reunión

Pa “tengo X” úsase’l verbu ukan (dut, du, dugu, ...):

  • Bilera dut. — Tengo reunión.
  • Hitzordua dut medikuarekin. — Tengo cita col médicu.
  • Errebisioa du semearekin. — Tien revisión col so fíu.

Si quies especificar la hora, namái la amiestes al principiu o al final: Bostetan bilera dut / Bilera dut bostetan.

Quedar con daquién — geratu + -ekin

Geratu significa “quedar(se)”, y combináu col sociativu -ekin (con):

PatrónExempluAsturianu
X-ekin geratu naizEgoitzekin geratu naizQuedé con Egoitz
X-ekin geratuko naizEgoitzekin geratuko naizQuedaré con Egoitz

El sufixu -ekin apégase al nome. Si acaba en consonante amiéstase -ekin: Mikel + ekin = Mikelekin, Maialenekin. Si acaba en vocal amiéstase -rekin: Garazirekin, Anerekin.

Alcordar la hora

Frases típiques pa concretar:

  • Zer ordutan geratuko gara? — ¿A qué hora quedamos?
  • Bostetan ondo? — ¿A les cinco bien?
  • Sei eta erdietan geratuko gara. — Quedaremos a les seis y media.
  • Bederatziak aldera. — Sobre les nueve.
  • Hamabietan. — A les doce.

Aldera = “alredor de”, “sobre”. Bien útil cuando nun quies comprometete con una hora esauta.

Aceutar y refugar

Non / escusa
Bai, ondo!Ezin dut, beste plan bat dut.
Ados!Ezin dut, lanpetuta nago.
Ederki!Ezin dut, beste afari bat dudalako.
Konforme!Beste egun batean, mesedez.

Tar llibre / ocupáu

  • Libre nago. — Toi llibre.
  • Ordu hori libre dut. — Tengo esa hora llibre.
  • Lanpetuta nago. — Toi ocupáu/ada.
  • Gauza asko egin behar ditut. — Tengo munches coses que facer.

Mini-diálogu

Aizu, kafe bat hartuko dugu bihar?

Bai, oso ondo. Zer ordutan geratuko gara?

Bostak aldera ondo?

Ezin dut bostetan, dentista dut. Sei eta erdietan?

Ederki, sei eta erdietan tabernan.

Dar escuses con -elako

Cuando refugues daqué, lo natural ye dar la razón col sufixu -elako (porque):

  • Ezin dut, lan egin behar dudalako. — Nun puedo, porque tengo que trabayar.
  • Ezin dut, gaixorik nagoelako. — Nun puedo, porque toi malu.
  • Ezin dut, amarekin egon behar dudalako. — Nun puedo, porque tengo que tar cola mio madre.

Nota cultural: nos euskaltegis y entornos formales resérvase hitzordua pa cites concretes (médicu, peluquería). Ente amigos ye más natural usar geratu + -ekin, ensin la palabra hitzordua sacante que quieras destacar que ye daqué formal.

Ejercicios

"Quedo con Mikel mañana" dizse…

"Tengo reunión a les cinco" =…

"¿A qué hora quedamos?" = ordutan geratuko gara?

"Sobre les nueve" = Bederatziak

Tarxeta 1 de 13

Empareya cada pallabra cola so traducción.