Saltar al conteníu
Esta traducción ta en beta: pue haber frases ensin traducir o gazapos.Informar en Feedback

A2 · Unidad 1

Osasuna eta gaixotasunak — salú y dolencies

~12 min

A2 ábrete la puerta a falar de cómo te sientes físicamente: cuándo tas malu, qué te duel y qué te mandó’l médicu. La estructura básica que yá conoces d’A1 (mina daukat) amplíase con vocabulariu específicu, profesionales sanitarios y diálogos de consulta.

Cómo dicir “to malu”

N’eusquera tienes dos formes frecuentes:

  • Gaixorik nago. — To malu/a. (estáu puntual, con egon)
  • Ez nago ondo. — Nun to bien.
  • Min hartu dut. — Fíxime dañu.
  • Gaixotu egin naiz. — Púseme malu (verbu intransitivu, naiz).

Nota gramatical: gaixorik lleva’l sufixu -rik (estáu), igual que pozik (contentu), nekatuta, triste. Recuerda: estáu = egon.

Síntomes — fórmula universal X daukat

Como n’A1, los síntomes constrúyense con eduki (tener):

CastellanuEuskera
Tengo fiebreSukarra daukat
Tengo tosEztula daukat
Tengo catarroKatarroa daukat
Tengo gripeGripea daukat
To mareáu/adaZorabiatuta nago
Tengo bascaGoragalea daukat

Dolor: mina

El dolor ye un sustantivu n’eusquera (mina) y combínase cola parte del cuerpu en NONGO (-ko), qu’actúa como complementu de “qué tipu de dolor”:

parte del cuerpo + -ko + mina + daukat

CastellanuEuskera
Duéleme la cabezaBuruko mina daukat
Duéleme’l gargüeluEztarriko mina daukat
Duéleme la barrigaSabeleko mina daukat
Duélenme les muelesHortzeko mina daukat
Duéleme l’espaldaBizkarreko mina daukat
Duélenme los piesOinetako mina daukat

Otra forma mui frecuente, sobremanera cuando daqué te duel “agora mesmo”:

  • Buruak min ematen dit. — Dame dolor la cabeza.

Na consulta

CastellanuEuskera
¿Qué te pasa? / ¿Qué tienes?Zer duzu? / Zer gertatzen zaizu?
¿Dende cuándo?Noiztik?
¿Duélete?Min ematen dizu?
Toma una pastiya cada ocho horesHartu pilula bat zortzi orduro
DescansaHartu atseden
Vuelvi dientro d’una selmanaItzuli astebete barru

Profesionales y llugares

Llugar / PersonaEuskera
El centru de salúanbulatorioa
L’hospitalospitalea
Urxencieslarrialdiak
El médicu de cabecerafamilia-medikua
La enfermeraerizaina
El farmacéuticubotikaria
La farmaciabotika / farmazia
Cita previaaurretiazko hitzordua

Mini-diálogu

— Egun on. Zer duzu?

Sukarra daukat atzotik, eta buruko mina ere bai.

— Eztulik?

— Bai, baina ez asko.

— Ondo. Hartu pilula hauek zortzi orduro, eta edan ur asko. Hobeto ez bazaude, bihar etorri berriro.

Nota cultural: n’Euskal Herria “botikaria” (farmacéuticu/a) sigue siendo, en munchos pueblos pequeños, la primer consulta pa problemes leves: catarros, picadures, mareos. La farmacia funciona como filtru enantes del médicu de cabecera.

Ejercicios

¿Qué quier dicir "Sukarra daukat"?

Na consulta'l médicu dizte "Zer duzu?". ¿Qué te ta preguntando?

Duéleme la cabeza = Buruko daukat.

Tarxeta 1 de 20

(toca pa ver la traducción)

Empareya cada pallabra cola so traducción.