Esta lleición ye un simulacru completu de consulta médica. Axunta’l vocabulariu de la lleición anterior con espresiones de tiempu (cada cuánto, enantes/dempués de) y fórmules frecuentes. La consulta ye ún de los contestos más preseos pa A2: apaez en cualquier exame oficial.
Pidir cita
Egun on. Hitzordua eskatu nahi dut familia-medikuarekin.
Variantes:
Hitzordua eman ahal didazu? — ¿Puede dame cita?
Larrialdietara joan behar dut. — Tengo que dir a urxencies.
Bihar goizerako badago tarterik? — ¿Hai sitiu pa mañana pela mañana?
Frecuencia con -ro
Pa indicar “cada X tiempu”, l’eusquera usa’l sufixu -ro sobre’l sustantivu de tiempu:
Castellán
Eusquera
Cada hora
orduro
Cada dos hores
bi orduro
Cada ocho hores
zortzi orduro
Cada día
egunero
Cada selmana
astero
Cada mes
hilero
Cada añu
urtero
Ye’l mesmu -ro que yá usabes en egunero (cada día) n’A1. Equí solo lu amplíes a hores y otres unidaes.
Enantes / dempués de comer
Les indicaciones del médicu suelen llevar estes fórmules:
Jan baino lehen — enantes de comer
Jan ondoren / Jan eta gero — dempués de comer
Goizean baraurik — pela mañana n’ayunes
Lo egin baino lehen — enantes de dormir
”Meyor” / “peor”
Pa responder cómo t’atopes:
Castellán
Eusquera
Toi meyor
Hobeto nago
Toi peor
Okerrago nago
Igual
Berdin nago
Muncho meyor
Askoz hobeto
Nota:hobe (axetivu) y hobeto (alverbiu) son irregulares. Nun hai *onago — el comparativu de ona ye hobea. Verémoslo en detalle na unidá 4.
Diálogu modelu
— Egun on. Zer duzu?
— Eztarriko min handia daukat, eta uste dut sukarra ere badudala.
— Noiztik?
— Duela hiru egun hasi zen.
— Ikusiko dut… Bai, eztarria gorri-gorri daukazu. Hartu pastilla hauek jan ondoren, zortzi orduro, hiru egunez. Edan ur asko, eta hartu atseden. Hobeto ez bazaude astebete barru, itzuli.
— Eskerrik asko, mediku.
Frases clave pa memorizar
Hitzordua eskatu nahi dut. — Quiero pidir cita.
Min handia daukat hemen. — Dueleme muncho equí.
Duela bi egun hasi zen. — Empezó hai dos díes.
Errezeta emango dizut. — Voi da-y receta.
Errezetarik gabe saltzen al duzue? — ¿Véndenlo ensin receta?
Bajan nago. — Toi de baxa.
Nota cultural: Osakidetza (el serviciu públicu de salú vascu) tien la so propia terminoloxía billingüe; munchos formularios y cartelos apaecen n’eusquera primero. Avezate a pallabres como anbulatorioa, larrialdiak o errezeta oriéntate en cualquier centru.
Ejercicios
Nel médicu, "Hartu pilula bat zortzi orduro" significa…