Como é por dentro (izaera)

Despois de describir como é alguén fisicamente, o natural é contar como é por dentro: o seu carácter, a súa maneira de ser. En éuscaro estes adxectivos tamén se constrúen con izan + adxectivo + -a, igual que os físicos.

Vocabulario base de carácter

Os adxectivos veñen case sempre por parellas de opostos:

Éuscaro	Galego	Contrario
alaia	alegre	triste (triste — pero ollo, iso é estado)
jatorra	simpático, agradable	—
atsegina	amable, agradable	—
ona	bo	txarra (malo)
isila	calado	berritsua (falador, charlatán)
lasaia	tranquilo	urduria (nervioso)
langilea	traballador	alferra (vago, preguiceiro)
ausarta	valente	beldurtia (medorento)
zintzoa	formal, honrado	bihurria (traveso, revoltoso)
serioa	serio	—
lotsatia	tímido	—
bikaina	excelente, estupendo	—

Moitos destes adxectivos veñen dun substantivo + sufixo. Por exemplo langile vén de lan (“traballo”); beldurti vén de beldur (“medo”). Non tes que aprender a lóxica interna no A1, pero axudarache a memorizar.

Estrutura: igual que os físicos

• Maialen oso alaia da. — Maialen é moi alegre.
• Egoitz isila eta serioa da. — Egoitz é calado e serio.
• Gu langileak gara. — Nós somos traballadores.
• Haiek bihurriak dira. — Eles son travesos.
• Ni ez naiz oso lotsatia. — Eu non son moi tímida.

Encadear varios adxectivos

Unha maneira moi natural de presentar a alguén é soltar 3-4 trazos seguidos. O éuscaro faino coa conxunción eta (“e”) só antes do último:

Nire arreba alaia, jatorra eta langilea da.

A miña irmá é alegre, simpática e traballadora.

”Oso” e “nahiko” para matizar

• oso alaia → moi alegre
• nahiko isila → bastante calada
• ez oso urduria → non moi nerviosa
• ez zara batere alferra → non es nada vaga (batere reforza a negación)

Exemplo completo

Nire ama oso jatorra eta atsegina da. Lasaia da, baina nire aita urduria da. Anaia bihurri samarra da, baina ni zintzoa naiz!

A miña nai é moi simpática e amable. É tranquila, pero o meu pai é nervioso. O meu irmán é bastante traveso, pero eu son formal!