Como é por dentro (izaera)
Despois de describir como é alguén fisicamente, o natural é contar como é por dentro: o seu carácter, a súa maneira de ser. En euskera estes adxectivos tamén se constrúen con izan + adxectivo + -a, igual que os físicos.
Vocabulario base de carácter
Os adxectivos veñen case sempre por parellas de opostos:
| Euskera | Galego | Contrario |
|---|---|---|
| alaia | alegre | triste (triste — pero ollo, iso é estado) |
| jatorra | maja, simpático | — |
| atsegina | amable, agradable | — |
| ona | bo | txarra (malo) |
| isila | calado | berritsua (charlatán) |
| lasaia | tranquilo | urduria (nervioso) |
| langilea | traballador | alferra (vago, preguiceiro) |
| ausarta | valente | beldurtia (medoño) |
| zintzoa | formal, honrado | bihurria (trasno, revoltoso) |
| serioa | serio | — |
| lotsatia | tímido | — |
| bikaina | excelente, estupendo | — |
Moitos destes adxectivos veñen dun substantivo + sufixo. Por exemplo langile vén de lan (“traballo”); beldurti vén de beldur (“medo”). Non tes que aprender a lóxica interna no A1, pero axudarache a memorizar.
Estrutura: igual que os físicos
- Maialen oso alaia da. — Maialen é moi alegre.
- Egoitz isila eta serioa da. — Egoitz é calado e serio.
- Gu langileak gara. — Nós somos traballadores.
- Haiek bihurriak dira. — Eles son trasnos.
- Ni ez naiz oso lotsatia. — Eu non son moi tímida.
Encadear varios adxectivos
Unha maneira moi natural de presentar a alguén é soltar 3-4 trazos seguidos. O euskera faino coa conxunción eta (“e”) só antes do último:
Nire arreba alaia, jatorra eta langilea da.
A miña irmá é alegre, simpática e traballadora.
”Oso” e “nahiko” para matizar
- oso alaia → moi alegre
- nahiko isila → bastante calada
- ez oso urduria → non moi nerviosa
- ez zara batere alferra → non es nada vaga (batere reforza a negación)
Exemplo completo
Nire ama oso jatorra eta atsegina da. Lasaia da, baina nire aita urduria da. Anaia bihurri samarra da, baina ni zintzoa naiz!
A miña nai é moi maja e amable. É tranquila, pero o meu pai é nervioso. O meu irmán é bastante trasno, pero eu son formal!
Ejercicios
"Alaia" significa…
Queres dicir "Meu pai é traballador". Cal é a forma correcta?
Maialen oso da. (Maialen é moi simpática)
Hura isila da, baina ni naiz. (El é calado, pero eu son falador/charlatán)