Blincar a lo conteniu
Ista traducción ye en beta: puet haber frases sin traducir u erratas.Reportar en Feedback

A1 · Unidad 1

Adrezas en o carrer

~10 min

Quan beluno te pregunta cómo plegar ta un puesto — u quan te pierdes y preguntas tu — amenestes un puñau de verbos imperativos y d’adverbios de adreza. En ista leición achuntamos lo esencial.

Imperativos basicos

En euskera, l’imperativo afirmativo d’os verbos de movimiento ye muit dreito:

FormaVerbo baseSentiu
Jojopega / endreza (jo ezkerrera = chira a la zurda)
Segi / Jarraitusegitu / jarraitusigue, contina
Hartuhartutoma (hartu kale hau = toma iste carrer)
Igoigopuya
Jaitsijaitsiabaixa
Sartusartudentra
Irtenirtensal
Zeharkatuzeharkatucruza
Iritsi / helduiritsi / helduplega (… arte = “dica…”)

Jo literalment significa “pegar”, pero s’emplega metaforicament como “endrezar-se enta”: jo ezkerrera = “tira enta la zurda”.

Adverbios y referencias direccionals

EuskeraAragonés
ezkerrala zurda
eskuinala dreita
aurreraenta debant
atzeraentazaga
zuzendreito
goraenta alto
beheraenta baixo

Fixa-te-ne: ta indicar adreza enta s’emplega o sufixo -ra (que veyerás a fondo en la leición 03): ezkerre-ra (a la zurda), aurre-ra (enta debant), atze-ra (entazaga). Lo mesmo ta gora, behera.

Puestos de referencia tipicos

EuskeraAragonés
semaforoasemáforo
bidegurutzeacruce, encruzillada
zebrabideapaso de zebra
biribilgunea / errotondarotonda
aldapacostera
eskailerakescaleras
zubiapuent
errepideacarretera
kaleacarrer

Frases tipo

  • Jo ezkerrera bidegurutzean. — Chira a la zurda en o cruce.
  • Segi aurrera semaforora arte. — Sigue dreito dica o semáforo.
  • Zeharkatu zebrabidea. — Cruza o paso de zebra.
  • Igo eskailerak eta sartu eraikinean. — Puya las escaleras y dentra en l’edificio.
  • Jaitsi aldapa, eta gero jo eskuinera. — Abaixa la costera, y dimpués chira a la dreita.
  • Egin atzera; gehiegi joan zara. — Torna entazaga; t’has pasau.

Pedir y dar indicaciones

Barkatu, non dago udaletxea? — Perdona, ¿án ye la casa consistorial?

Segi aurrera semaforora arte. Han jo eskuinera eta zeharkatu plaza. Udaletxea elizaren ondoan dago. — Sigue dreito dica o semáforo. Allí chira a la dreita y cruza la plaza. La casa consistorial ye a la vera de la ilesia.

Eta gertu dago? — ¿Y ye a man?

Bai, oso gertu. Bost minutu oinez. — Sí, muit a man. Cinco menutos a piet.

Truco: muitas indicacions siguen un patrón fixo: imperativo (jo, segi, zeharkatu) + puesto con sufixo (ezkerrera, semaforora, zebrabidea). Si memorizas o patrón, puetz encadenar instruccions largas combinando piezas.

Ejercicios

Empareya cada parola con la suya traducción.

¿Cómo dirías "gira a la izquierda en el semáforo"?

"Zeharkatu" significa…

Sigue dreito = aurrera.

Quieres pedir indicaciones para llegar al hospital. ¿Qué dices?

Tarcheta 1 de 20