Norekin bizi zara? — Con quen vives
Unha das preguntas básicas para coñecer a alguén é Norekin bizi zara? — “¿Con quen vives?”. A resposta usa o sufixo -(r)ekin, chamado sociativo, que é o “con” de compañía en euskera.
O sufixo -rekin
Engádese ao substantivo, xa co seu artigo:
| Substantivo | + -(r)ekin | Significado |
|---|---|---|
| laguna (o/a amigo/a) | lagunarekin | co/coa amigo/a |
| ama (a nai) | amarekin | coa nai |
| anaia (o irmán) | anaiarekin | co irmán |
| txakurra (o can) | txakurrarekin | co can |
| bikotekidea (a parella) | bikotekidearekin | coa parella |
Con nomes propios e con bat engádese -(e)kin directamente, sen artigo: Miren + ekin → Mirenekin (con Miren), lagun batekin (cun amigo).
Plural
| Plural | + -ekin | Significado |
|---|---|---|
| gurasoak (os pais) | gurasoekin | cos pais |
| lagunak (os amigos) | lagunekin | cos amigos |
| pisukideak (compañeiros de piso) | pisukideekin | cos compañeiros |
| seme-alabak (os fillos) | seme-alabekin | cos fillos |
Vivir só
Se vives sen compañía, non fai falta usar -rekin:
- Bakarrik bizi naiz. — Vivo só/soa.
- Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Vivo só, pero cun gato.
Tipos de convivencia máis comúns
| Situación | Como se di |
|---|---|
| Só/Soa | Bakarrik bizi naiz. |
| Cos pais | Gurasoekin bizi naiz. |
| Coa parella | Bikotekidearekin bizi naiz. |
| Co marido / a muller | Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz. |
| Cos compañeiros de piso | Pisukideekin bizi naiz. |
| Cos fillos | Seme-alabekin bizi naiz. |
| Cun amigo / amigos | Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz. |
Aluguer ou propiedade
- Alokairuan bizi naiz. — Vivo de aluguer.
- Nire pisua da. — É o meu piso (en propiedade).
- Errenta gora doa. — O aluguer sobe. (coloquial)
Conversa tipo
— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?
— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?
— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?
— Ez, txikia. Hiru logela ditu.
Nota: bikotekide é unha palabra moderna e neutra, válida tanto para parellas casadas como non casadas, hetero ou homosexuais. Para “marido” e “muller” séguense usando senarra e emaztea.
Ejercicios
O sufixo -rekin (sociativo) significa…
Vivo cos meus pais = Gurasoe bizi naiz.
"Bikotekidearekin bizi naiz" significa...