Norekin bizi zara? — Damb qui vius

Ua des preguntes basiques entà conéisher a quauquarrés ei Norekin bizi zara? — “¿Damb qui vius?”. Era responsa emplègue eth sufix -(r)ekin, cridat sociatiu, qu’ei eth “damb” de companhia en basc.

Eth sufix -rekin

S’hige ath substantiu, ja damb eth sòn article:

Substantiu	+ -(r)ekin	Significat
laguna (eth/era amic/a)	lagunarekin	damb eth/era amic/a
ama (era mair)	amarekin	damb era mair
anaia (eth frair)	anaiarekin	damb eth frair
txakurra (eth gos)	txakurrarekin	damb eth gos
bikotekidea (era parelha)	bikotekidearekin	damb era parelha

Damb nòms pròpis e damb bat s’hige -(e)kin dirèctament, sense article: Miren + ekin → Mirenekin (damb Miren), lagun batekin (damb un amic).

Plurau

Plurau	+ -ekin	Significat
gurasoak (es pairs)	gurasoekin	damb es pairs
lagunak (es amics)	lagunekin	damb es amics
pisukideak (companhs de pis)	pisukideekin	damb es companhs
seme-alabak (es hilhs)	seme-alabekin	damb es hilhs

Víuer solet

Se vius sense companhia, non cau emplegar -rekin:

• Bakarrik bizi naiz. — Viui solet/a.
• Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Viui solet, mès damb un gat.

Tipes de convivéncia mès comunes

Situacion	Com se ditz
Solet/a	Bakarrik bizi naiz.
Damb es pairs	Gurasoekin bizi naiz.
Damb era parelha	Bikotekidearekin bizi naiz.
Damb eth òme / era hemna	Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz.
Damb companhs de pis	Pisukideekin bizi naiz.
Damb es hilhs	Seme-alabekin bizi naiz.
Damb un amic / amics	Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz.

Loguèr o proprietat

• Alokairuan bizi naiz. — Viui de loguèr.
• Nire pisua da. — Ei eth mèn pis (de proprietat).
• Errenta gora doa. — Eth loguèr puge. (colloquiau)

Convèrsa tipe

— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?

— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?

— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?

— Ez, txikia. Hiru logela ditu.

Nòta: bikotekide ei un mot modèrn e neutre, valid autant entà parelhes maridades coma non maridades, etèro o omosexuaus. Entà “òme” e “hemna” se contunhen emplegant senarra e emaztea.