Norekin bizi zara? — Damb qui viues?

Ua des qüestions basiques entà conéisher a quauquarrés ei Norekin bizi zara? — “Damb qui viues?”. Era responsa emplegue eth sufix -(r)ekin, nomentat sociatiu, qu’ei eth “damb” de companhia en basc.

Eth sufix -rekin

S’ahige ath substantiu, ja damb eth sòn article:

Substantiu	+ -(r)ekin	Significat
laguna (er/era amic/amiga)	lagunarekin	damb er/era amic/amiga
ama (era mair)	amarekin	damb era mair
anaia (eth frair)	anaiarekin	damb eth frair
txakurra (eth can)	txakurrarekin	damb eth can
bikotekidea (era parelha)	bikotekidearekin	damb era parelha

Damb nòms pròpris e damb bat s’ahige -(e)kin dirèctament, sense article: Miren + ekin → Mirenekin (damb Miren), lagun batekin (damb un amic).

Plurau

Plurau	+ -ekin	Significat
gurasoak (es pairs)	gurasoekin	damb es pairs
lagunak (es amics)	lagunekin	damb es amics
pisukideak (companhs de pish)	pisukideekin	damb es companhs
seme-alabak (es hilhs)	seme-alabekin	damb es hilhs

Viuer solet

Se viues sense companhia, non cau emplegar -rekin:

• Bakarrik bizi naiz. — Viui solet/soleta.
• Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Viui solet, mès damb un gat.

Tipes de convivéncia mès comuns

Situacion	Com se ditz
Solet/soleta	Bakarrik bizi naiz.
Damb es pairs	Gurasoekin bizi naiz.
Damb era parelha	Bikotekidearekin bizi naiz.
Damb er òme / era hemna	Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz.
Damb companhs de pish	Pisukideekin bizi naiz.
Damb es hilhs	Seme-alabekin bizi naiz.
Damb un amic / amics	Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz.

Loguèr o proprietat

• Alokairuan bizi naiz. — Viui de loguèr.
• Nire pisua da. — Ei eth mèn pish (de proprietat).
• Errenta gora doa. — Eth loguèr pugne. (colloquiau)

Convèrsa tipe

— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?

— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?

— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?

— Ez, txikia. Hiru logela ditu.

Nòta: bikotekide ei un mot modern e neutre, valid tant entà parelhes maridades coma non maridades, etero o omosexuaus. Entà “òme” e “hemna” se contunhen d’emplegar senarra e emaztea.