Norekin bizi zara? — Con quién vives
Una de les entrugues básiques pa conocer a daquién ye Norekin bizi zara? — “¿Con quién vives?”. La rempuesta usa’l sufixu -(r)ekin, llamáu sociativu, que ye’l “con” de compañía n’euskera.
El sufixu -rekin
Amiéstase al sustantivu, yá col so artículu:
| Sustantivu | + -(r)ekin | Significáu |
|---|---|---|
| laguna (el/la amigu/a) | lagunarekin | col/cola amigu/a |
| ama (la madre) | amarekin | cola madre |
| anaia (el hermanu) | anaiarekin | col hermanu |
| txakurra (el perru) | txakurrarekin | col perru |
| bikotekidea (la pareya) | bikotekidearekin | cola pareya |
Con nomes propios y con bat amiéstase -(e)kin directamente, ensin artículu: Miren + ekin → Mirenekin (con Miren), lagun batekin (con un amigu).
Plural
| Plural | + -ekin | Significáu |
|---|---|---|
| gurasoak (los pas) | gurasoekin | colos pas |
| lagunak (los amigos) | lagunekin | colos amigos |
| pisukideak (compañeros de pisu) | pisukideekin | colos compañeros |
| seme-alabak (los fíos) | seme-alabekin | colos fíos |
Vivir solu
Si vives ensin compañía, nun fai falta usar -rekin:
- Bakarrik bizi naiz. — Vivo solu/a.
- Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Vivo solu, pero con un gatu.
Tipos de convivencia más comunes
| Situación | Cómo se diz |
|---|---|
| Solu/a | Bakarrik bizi naiz. |
| Colos pas | Gurasoekin bizi naiz. |
| Cola pareya | Bikotekidearekin bizi naiz. |
| Col home / la muyer | Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz. |
| Con compañeros de pisu | Pisukideekin bizi naiz. |
| Colos fíos | Seme-alabekin bizi naiz. |
| Con un amigu / amigos | Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz. |
Alquiler o propiedá
- Alokairuan bizi naiz. — Vivo d’alquiler.
- Nire pisua da. — Ye’l mio pisu (de propiedá).
- Errenta gora doa. — L’alquiler xube. (coloquial)
Conversación tipo
— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?
— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?
— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?
— Ez, txikia. Hiru logela ditu.
Nota: bikotekide ye una pallabra moderna y neutra, válida tanto pa pareyes casaes como non casaes, hetero u homosexuales. Pa “home” y “muyer” siguen usándose senarra y emaztea.
Ejercicios
El sufixu -rekin (sociativu) significa…
Vivo colos mios pas = Gurasoe bizi naiz.
"Bikotekidearekin bizi naiz" significa...