Norekin bizi zara? — Z kim mieszkasz
Jednym z podstawowych pytań, aby kogoś poznać, jest Norekin bizi zara? — „Z kim mieszkasz?”. W odpowiedzi używa się sufiksu -(r)ekin, zwanego sociativem, który w języku baskijskim oznacza „z” w znaczeniu towarzystwa.
Sufiks -rekin
Dodaje się go do rzeczownika, już z jego rodzajnikiem:
| Rzeczownik | + -(r)ekin | Znaczenie |
|---|---|---|
| laguna (przyjaciel/przyjaciółka) | lagunarekin | z przyjacielem/przyjaciółką |
| ama (matka) | amarekin | z matką |
| anaia (brat) | anaiarekin | z bratem |
| txakurra (pies) | txakurrarekin | z psem |
| bikotekidea (partner/partnerka) | bikotekidearekin | z partnerem/partnerką |
Do imion własnych i do bat dodaje się -(e)kin bezpośrednio, bez rodzajnika: Miren + ekin → Mirenekin (z Miren), lagun batekin (z przyjacielem).
Liczba mnoga
| Liczba mnoga | + -ekin | Znaczenie |
|---|---|---|
| gurasoak (rodzice) | gurasoekin | z rodzicami |
| lagunak (przyjaciele) | lagunekin | z przyjaciółmi |
| pisukideak (współlokatorzy) | pisukideekin | ze współlokatorami |
| seme-alabak (dzieci) | seme-alabekin | z dziećmi |
Mieszkanie samemu
Jeśli mieszkasz bez towarzystwa, nie trzeba używać -rekin:
- Bakarrik bizi naiz. — Mieszkam sam/a.
- Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Mieszkam sam/a, ale z kotem.
Najczęstsze sytuacje mieszkaniowe
| Sytuacja | Jak to powiedzieć |
|---|---|
| Sam/a | Bakarrik bizi naiz. |
| Z rodzicami | Gurasoekin bizi naiz. |
| Z partnerem/partnerką | Bikotekidearekin bizi naiz. |
| Z mężem / żoną | Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz. |
| Ze współlokatorami | Pisukideekin bizi naiz. |
| Z dziećmi | Seme-alabekin bizi naiz. |
| Z przyjacielem / przyjaciółmi | Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz. |
Wynajem czy własność
- Alokairuan bizi naiz. — Mieszkam w wynajmowanym mieszkaniu.
- Nire pisua da. — To moje mieszkanie (własnościowe).
- Errenta gora doa. — Czynsz idzie w górę. (potocznie)
Przykładowa rozmowa
— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?
— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?
— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?
— Ez, txikia. Hiru logela ditu.
Uwaga: bikotekide to nowoczesne i neutralne słowo, używane zarówno w odniesieniu do par małżeńskich, jak i niemałżeńskich, hetero- i homoseksualnych. Na określenie „męża” i „żony” nadal używa się senarra i emaztea.
Ejercicios
Sufiks -rekin (sociativus) oznacza…
Mieszkam z rodzicami = Gurasoe bizi naiz.
„Bikotekidearekin bizi naiz” oznacza...