Norekin bizi zara? — Z kim mieszkasz
Jednym z podstawowych pytań, by kogoś poznać, jest Norekin bizi zara? — “Z kim mieszkasz?”. W odpowiedzi używa się przyrostka -(r)ekin, zwanego socjatywem, który jest baskijskim “z” wyrażającym towarzystwo.
Przyrostek -rekin
Dodaje się go do rzeczownika wraz z jego rodzajnikiem:
| Rzeczownik | + -(r)ekin | Znaczenie |
|---|---|---|
| laguna (przyjaciel/przyjaciółka) | lagunarekin | z przyjacielem/przyjaciółką |
| ama (matka) | amarekin | z matką |
| anaia (brat) | anaiarekin | z bratem |
| txakurra (pies) | txakurrarekin | z psem |
| bikotekidea (partner/partnerka) | bikotekidearekin | z partnerem/partnerką |
Przy imionach własnych oraz z bat dodaje się -(e)kin bezpośrednio, bez rodzajnika: Miren + ekin → Mirenekin (z Miren), lagun batekin (z przyjacielem).
Liczba mnoga
| Liczba mnoga | + -ekin | Znaczenie |
|---|---|---|
| gurasoak (rodzice) | gurasoekin | z rodzicami |
| lagunak (przyjaciele) | lagunekin | z przyjaciółmi |
| pisukideak (współlokatorzy) | pisukideekin | ze współlokatorami |
| seme-alabak (dzieci) | seme-alabekin | z dziećmi |
Mieszkać samemu
Jeśli mieszkasz bez towarzystwa, nie trzeba używać -rekin:
- Bakarrik bizi naiz. — Mieszkam sam/sama.
- Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Mieszkam sam, ale z kotem.
Najczęstsze formy wspólnego mieszkania
| Sytuacja | Jak się mówi |
|---|---|
| Sam/sama | Bakarrik bizi naiz. |
| Z rodzicami | Gurasoekin bizi naiz. |
| Z partnerem/partnerką | Bikotekidearekin bizi naiz. |
| Z mężem / żoną | Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz. |
| Ze współlokatorami | Pisukideekin bizi naiz. |
| Z dziećmi | Seme-alabekin bizi naiz. |
| Z przyjacielem / przyjaciółmi | Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz. |
Wynajem czy własność
- Alokairuan bizi naiz. — Mieszkam w wynajętym mieszkaniu.
- Nire pisua da. — To moje mieszkanie (na własność).
- Errenta gora doa. — Czynsz rośnie. (potocznie)
Przykładowa rozmowa
— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?
— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?
— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?
— Ez, txikia. Hiru logela ditu.
Uwaga: bikotekide to nowoczesne i neutralne słowo, odpowiednie zarówno dla par małżeńskich, jak i niemałżeńskich, hetero- i homoseksualnych. Na “męża” i “żonę” nadal używa się senarra oraz emaztea.
Ejercicios
Przyrostek -rekin (socjatyw) oznacza…
Mieszkam z rodzicami = Gurasoe bizi naiz.
"Bikotekidearekin bizi naiz" oznacza...