Norekin bizi zara? — Con quí vives
Una d’as preguntas basicas ta conoixer a belún ye Norekin bizi zara? — “¿Con quí vives?”. A respuesta fa servir o sufixo -(r)ekin, clamau sociativo, que ye o “con” de compañía en euskera.
O sufixo -rekin
S’amiesta a o substantivo, ya con o suyo articlo:
| Substantivo | + -(r)ekin | Significau |
|---|---|---|
| laguna (o/a amigo/a) | lagunarekin | con o/a amigo/a |
| ama (a mai) | amarekin | con a mai |
| anaia (o chermano) | anaiarekin | con o chermano |
| txakurra (o can) | txakurrarekin | con o can |
| bikotekidea (a parella) | bikotekidearekin | con a parella |
Con nombres propios y con bat s’amiesta -(e)kin dreitamén, sin articlo: Miren + ekin → Mirenekin (con Miren), lagun batekin (con un amigo).
Plural
| Plural | + -ekin | Significau |
|---|---|---|
| gurasoak (os pais) | gurasoekin | con os pais |
| lagunak (os amigos) | lagunekin | con os amigos |
| pisukideak (compañers de piso) | pisukideekin | con os compañers |
| seme-alabak (os fillos) | seme-alabekin | con os fillos |
Vivir solo
Si vives sin compañía, no cal fer servir -rekin:
- Bakarrik bizi naiz. — Vivo solo/a.
- Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Vivo solo, pero con un gato.
Tipos de convivencia más comuns
| Situación | Cómo se diz |
|---|---|
| Solo/a | Bakarrik bizi naiz. |
| Con os pais | Gurasoekin bizi naiz. |
| Con a parella | Bikotekidearekin bizi naiz. |
| Con o hombre / a muller | Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz. |
| Con compañers de piso | Pisukideekin bizi naiz. |
| Con os fillos | Seme-alabekin bizi naiz. |
| Con un amigo / amigos | Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz. |
Alquiler u propiedat
- Alokairuan bizi naiz. — Vivo de alquiler.
- Nire pisua da. — Ye o mío piso (de propiedat).
- Errenta gora doa. — O alquiler puya. (coloquial)
Conversación tipo
— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?
— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?
— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?
— Ez, txikia. Hiru logela ditu.
Nota: bikotekide ye una parola moderna y neutra, valida tanto ta parellas casadas como no casadas, hetero u homosexuals. Ta “hombre” y “muller” se siguen fendo servir senarra y emaztea.
Ejercicios
O sufixo -rekin (sociativo) significa…
Vivo con os míos pais = Gurasoe bizi naiz.
"Bikotekidearekin bizi naiz" significa...