Norekin bizi zara? — Com quem você mora
Uma das perguntas básicas para conhecer alguém é Norekin bizi zara? — “Com quem você mora?”. A resposta usa o sufixo -(r)ekin, chamado sociativo, que é o “com” de companhia em euskera.
O sufixo -rekin
Acrescenta-se ao substantivo, já com o seu artigo:
| Substantivo | + -(r)ekin | Significado |
|---|---|---|
| laguna (o/a amigo/a) | lagunarekin | com o/a amigo/a |
| ama (a mãe) | amarekin | com a mãe |
| anaia (o irmão) | anaiarekin | com o irmão |
| txakurra (o cachorro) | txakurrarekin | com o cachorro |
| bikotekidea (o/a parceiro/a) | bikotekidearekin | com o/a parceiro/a |
Com nomes próprios e com bat acrescenta-se -(e)kin diretamente, sem artigo: Miren + ekin → Mirenekin (com Miren), lagun batekin (com um amigo).
Plural
| Plural | + -ekin | Significado |
|---|---|---|
| gurasoak (os pais) | gurasoekin | com os pais |
| lagunak (os amigos) | lagunekin | com os amigos |
| pisukideak (colegas de apartamento) | pisukideekin | com os colegas |
| seme-alabak (os filhos) | seme-alabekin | com os filhos |
Morar sozinho
Se você mora sem companhia, não é preciso usar -rekin:
- Bakarrik bizi naiz. — Moro sozinho/a.
- Bakarrik bizi naiz, baina katu batekin. — Moro sozinho, mas com um gato.
Tipos de convivência mais comuns
| Situação | Como se diz |
|---|---|
| Sozinho/a | Bakarrik bizi naiz. |
| Com os pais | Gurasoekin bizi naiz. |
| Com o/a parceiro/a | Bikotekidearekin bizi naiz. |
| Com o marido / a esposa | Senarrarekin / Emaztearekin bizi naiz. |
| Com colegas de apartamento | Pisukideekin bizi naiz. |
| Com os filhos | Seme-alabekin bizi naiz. |
| Com um amigo / amigos | Lagun batekin / Lagunekin bizi naiz. |
Aluguel ou propriedade
- Alokairuan bizi naiz. — Moro de aluguel.
- Nire pisua da. — É o meu apartamento (próprio).
- Errenta gora doa. — O aluguel está subindo. (coloquial)
Conversa típica
— Kaixo Maialen! Norekin bizi zara?
— Bi pisukiderekin bizi naiz Iruñean. Eta zu?
— Ni bakarrik, baina txakur batekin. Etxea handia da?
— Ez, txikia. Hiru logela ditu.
Nota: bikotekide é uma palavra moderna e neutra, válida tanto para casais casados quanto não casados, hétero ou homossexuais. Para “marido” e “esposa” continuam sendo usados senarra e emaztea.
Ejercicios
O sufixo -rekin (sociativo) significa…
Eu moro com meus pais = Gurasoe bizi naiz.
"Bikotekidearekin bizi naiz" significa...