Quantitats e mesuras (neurriak)

Saber demanar quantitats concretes ei era diferéncia entre “ua poma” e “un quilò de pomes”. Eth patron en basco ei fòrça regular e tostemp eth madeish.

Eth patron basic

QUANTITAT + PRODUSIT (sense article)

Basco	Occitan aranés
kilo bat sagar	un quilò de pomes
bi kilo tomate	dus quilòs de tomata
kilo erdi piper	mieg quilò de pebres
200 g txorizo	200 grams de chorizo
litro bat ur	un litre d’aigua
litro erdi esne	mieg litre de lèt
dozena bat arrautza	ua dotzena d’ueus
pakete bat makarroi	un paquet de macarrons
botila bat ardo	ua botelha de vin
lata bat tomate	ua lata de tomata

Atencion: eth produsit va sense article (sagar, non sagarra). Aquò ei diferent dera lengua vehiculara e s’apren damb era practica.

Eth nombre abans, eth produsit darrèr

Ei important eth orde:

• Bi kilo sagar — dus quilòs de pomes (CORRÈCTE)
• Sagar bi kilo — non se ditz atau

Quantitats aproximades

Basco	Occitan aranés
gehiago	mès
gutxiago	mens
pixka bat	un shinhau
asko	fòrça
gutxi	pòc
nahikoa	pro

Exemples tipics ena fruteria:

• Gehiago, mesedez. — Un shinhau mès, se vos platz.
• Hori da, nahikoa da. — Aquò ei, ja n’i a pro.
• Gutxiago, mesedez. — Mens, se vos platz.

Frases tipe

• Eman kilo bat sagar eta dozena bat arrautza, mesedez. — Balha-me un quilò de pomes e ua dotzena d’ueus, se vos platz.
• Litro bat esne hartuko dut. — Vau a emportar-me un litre de lèt.
• Bi botila ur, mesedez. — Dues botelhes d’aigua, se vos platz.

Nòta culturau: ençò des mercats (azoka) e places tradicionaus se contunhe a pesar tot “a uelh”: demanes kilo bat sagar e eth venedor ajuste enquia balhar eth pes just. Ei abituau enténer pixka bat gehiago, mesedez mentre era balança pue.