Quantitats e mesuras (neurriak)

Saber demanar quantitats concrètes ei era diferéncia entre “ua poma” e “un quilò de pomes”. Eth patron en basc ei fòrça regular e tostemp eth madeish.

Eth patron basic

QUANTITAT + PRODUSIT (sense article)

Basc	Occitan aranés
kilo bat sagar	un quilò de pomes
bi kilo tomate	dus quilòs de tomata
kilo erdi piper	mieg quilò de pebres
200 g txorizo	200 grams de chorizo
litro bat ur	un litre d’aigua
litro erdi esne	mieg litre de lèt
dozena bat arrautza	ua dotzena d’ueus
pakete bat makarroi	un paquet de macarrons
botila bat ardo	ua botelha de vin
lata bat tomate	ua lata de tomata

Atencion: eth produsit va sense article (sagar, non sagarra). Aquò ei diferent deth castelhan e s’apren damb era practica.

Eth numèro abans, eth produsit darrèr

Ei important er orde:

• Bi kilo sagar — dus quilòs de pomes (CORRÈCTE)
• Sagar bi kilo — non se ditz atau

Quantitats aproximades

Basc	Occitan aranés
gehiago	mès
gutxiago	mens
pixka bat	un shinhau
asko	fòrça
gutxi	pòc
nahikoa	pro

Exemples tipics ena frutaria:

• Gehiago, mesedez. — Un shinhau mès, se vos platz.
• Hori da, nahikoa da. — Aquò ei, ja n’i a pro.
• Gutxiago, mesedez. — Mens, se vos platz.

Frases tipiques

• Eman kilo bat sagar eta dozena bat arrautza, mesedez. — Balha-me un quilò de pomes e ua dotzena d’ueus, se vos platz.
• Litro bat esne hartuko dut. — M’emportarè un litre de lèt.
• Bi botila ur, mesedez. — Dues botelhes d’aigua, se vos platz.

Nòta culturau: enes mercats (azoka) e es places tradicionaus se contunha de pesar tot “a uelh”: demanes kilo bat sagar e eth venedor l’ajusta enquia balhar eth pes just. Ei abituau d’enténer pixka bat gehiago, mesedez mentre era balança puja.