Crompar (erostera)

Aguesta leçon ensenhe es frases que’s repetissen un viatge e un aute ena botiga. Damb quate o cinc formules pòs resòlver lèu quina sigue situacion.

Eth rituau deth torn

Enes botigues petites i a torn. Era formula basica en entrar ei:

• Azkena, mesedez? — Lo darrèr, se vos platz?

Quan arribe eth tòn torn te diràn:

• Zer nahi duzu? — Qué vòs?
• Esan! — Di’m!

Demanar çò que vòs

Tres manères frequentes, dera mès colloquiau ara mès corteja:

Euskera	Occitan aranés	Ton
Eman kilo bat sagar, mesedez.	Da’m un quilò de pomes, se vos platz.	dirècte, neutre
Jarriko al didazu kilo bat sagar?	Me’n botatz un quilò de pomes?	corteja (futur + cortesia)
Hartuko dut kilo bat sagar.	Que me’n vau damb un quilò de pomes.	confirmant era causida

-Ko / -go ei era marca deth futur: jarri → jarriko, hartu → hartuko. S’emplega fòrça entà suavizar es demanes.

Es preguntes deth venedor

• Nolakoa nahi duzu? — Com lo vòs? (quina qualitat / tipe)
• Zenbat nahi duzu? — Quant ne vòs?
• Besterik? / Besterik nahi duzu? — Quauquarren mès?
• Pentsatu duzu? — Ac as pensat?

E entà acabar:

• Ez, besterik ez. Eskerrik asko. — Non, arren mès. Plan mercés.

Barrar era crompa

• Zenbat da dena? — Quant ei tot?
• Tori! — Pren! (en balhar es sòs)
• Eskerrik asko! Agur! — Mercés! Adiu!
• Zuri! Agur! — A tu! Adiu! (responsa deth venedor)

Nòta culturau: Tori ei un mot corteret que s’emplega fòrça en passar quauquarren de man en man: sòs, ua bossa, ua clau. Ei plan util d’apréner-la lèu.