Futur pròche (-ko / -go)

Eth futur pròche en basco ei plan regular: hi gès ua particula ath vèrb ena sua forma de basa e mantengues er auxiliar conjugat en present. Damb aguesta leçon desblòques lèu quinsevolh “harèi, anarèi, veirèi…”.

La règla en ua linha

Vèrb de basa + -ko o -go + auxiliar (present)

Vèrb	Forma de basa	Futur	Exemple
joan (anar)	joan	joango	Bilbora joango naiz (Anarèi a Bilbo)
etorri (vier)	etorri	etorriko	Bihar etorriko da (Vierà deman)
ikusi (veir)	ikusi	ikusiko	Filma ikusiko dut (Veirèi eth filme)
jan (minjar)	jan	jango	Pizza jango dugu (Minjaram pizza)
eskatu (demanar)	eskatu	eskatuko	Kafea eskatuko dut (Demanarèi cafè)

La règla deth -ko vs -go

Ei ua causida purament fonetica:

• -go dempús de n (es acabats en -n: joan, jan, izan, egon, eraman).
• -ko dempús de quinsevolha auta causa.

Exemples:

• joan → joango (n + go)
• jan → jango (n + go)
• izan → izango (n + go)
• ikusi → ikusiko (i + ko)
• erosi → erosiko (i + ko)
• eskatu → eskatuko (u + ko)

Se t’enganhes e dides joan-ko, tot eth mon ac compren. Mès la forma corrècta e naturau ei joango.

Er auxiliar va en present

Maugrat que la frasa guarde tà’r avier, er auxiliar non cambie:

Persona	Auxiliar (NOR)	Exemple
ni	naiz	Bilbora joango naiz
zu	zara	Bilbora joango zara
hura	da	Bilbora joango da
gu	gara	Bilbora joango gara
zuek	zarete	Bilbora joango zarete
haiek	dira	Bilbora joango dira

Eth madeish damb er auxiliar transitiu (ukan) quan i a un objècte:

Persona	Auxiliar (NOR-NORK)	Exemple
nik	dut	Filma ikusiko dut
zuk	duzu	Filma ikusiko duzu
hark	du	Filma ikusiko du
guk	dugu	Filma ikusiko dugu
zuek	duzue	Filma ikusiko duzue
haiek	dute	Filma ikusiko dute

Exemples en contèxte

• Bihar mendira joango naiz. — Deman anarèi ena montanha.
• Datorren astean klasera etorriko zara? — Vieràs a classa la setmana que ven?
• Asteburuan film bat ikusiko dugu. — Aguest cap de setmana veiram un filme.
• Etzi familia etorriko da. — Delà deman vierà la familha.
• Larunbatean lan egingo dut. — Eth dissabte trabalharèi.

La negacion

Tà negar hi gès ez dauant der auxiliar (que passe en prumèra posicion):

• Bihar ez naiz Bilbora joango. — Deman non anarèi a Bilbo.
• Filma ez dut ikusiko. — Non veirèi eth filme.

E la pregunta:

• Etorriko al zara? — Vieràs?
• Joango al gara mendira? — Anaram ena montanha?

Nòta culturau: en basco eth futur damb -ko/-go s’emplègue tanben tà fòrça causes que en castelhan son simple present: Zer hartuko duzu? — “Qué prenes / vas a préner?”. Ei ua des “votzes” mès caracteristiques dera lengua; quant abans s’i acostume era aurelha, melhor.