Czas przyszły (-ko / -go)

Czas przyszły w języku baskijskim jest bardzo regularny: dodajesz partykułę do formy podstawowej czasownika i zachowujesz czasownik posiłkowy odmieniony w czasie teraźniejszym. Dzięki tej lekcji odblokujesz niemal każde “zrobię, pójdę, zobaczę…”.

Reguła w jednej linijce

Forma podstawowa czasownika + -ko lub -go + czasownik posiłkowy (w czasie teraźniejszym)

Czasownik	Forma podstawowa	Czas przyszły	Przykład
joan (iść)	joan	joango	Bilbora joango naiz (Pojadę do Bilbao)
etorri (przyjść)	etorri	etorriko	Bihar etorriko da (Przyjdzie jutro)
ikusi (widzieć)	ikusi	ikusiko	Filma ikusiko dut (Obejrzę film)
jan (jeść)	jan	jango	Pizza jango dugu (Zjemy pizzę)
eskatu (prosić)	eskatu	eskatuko	Kafea eskatuko dut (Poproszę o kawę)

Reguła -ko vs -go

To wybór czysto fonetyczny:

• -go po n (czasowniki zakończone na -n: joan, jan, izan, egon, eraman).
• -ko w pozostałych przypadkach.

Przykłady:

• joan → joango (n + go)
• jan → jango (n + go)
• izan → izango (n + go)
• ikusi → ikusiko (i + ko)
• erosi → erosiko (i + ko)
• eskatu → eskatuko (u + ko)

Jeśli się pomylisz i powiesz joan-ko, każdy to zrozumie. Jednak poprawna i naturalna forma to joango.

Czasownik posiłkowy jest w czasie teraźniejszym

Mimo że zdanie dotyczy przyszłości, czasownik posiłkowy pozostaje w czasie teraźniejszym:

Osoba	Czasownik posiłkowy (NOR)	Przykład
ni	naiz	Bilbora joango naiz
zu	zara	Bilbora joango zara
hura	da	Bilbora joango da
gu	gara	Bilbora joango gara
zuek	zarete	Bilbora joango zarete
haiek	dira	Bilbora joango dira

To samo dotyczy czasownika posiłkowego przechodniego (ukan), gdy w zdaniu jest dopełnienie:

Osoba	Czasownik posiłkowy (NOR-NORK)	Przykład
nik	dut	Filma ikusiko dut
zuk	duzu	Filma ikusiko duzu
hark	du	Filma ikusiko du
guk	dugu	Filma ikusiko dugu
zuek	duzue	Filma ikusiko duzue
haiek	dute	Filma ikusiko dute

Przykłady w kontekście

• Bihar mendira joango naiz. — Jutro pójdę w góry.
• Datorren astean klasera etorriko zara? — Przyjdziesz na zajęcia w przyszłym tygodniu?
• Asteburuan film bat ikusiko dugu. — W ten weekend obejrzymy film.
• Etzi familia etorriko da. — Pojutrze przyjedzie rodzina.
• Larunbatean lan egingo dut. — W sobotę będę pracować.

Przeczenia

Aby utworzyć przeczenie, dodaj ez przed czasownikiem posiłkowym, który przesuwa się do przodu, zaraz za ez:

• Bihar ez naiz Bilbora joango. — Jutro nie pojadę do Bilbao.
• Filma ez dut ikusiko. — Nie obejrzę filmu.

Pytania:

• Etorriko al zara? — Przyjdziesz?
• Joango al gara mendira? — Pójdziemy w góry?

Notatka kulturowa: w języku baskijskim czasu przyszłego z -ko/-go używa się również w wielu sytuacjach, w których po polsku użylibyśmy czasu teraźniejszego: Zer hartuko duzu? — “Co bierzesz / co weźmiesz?”. To jedna z najbardziej charakterystycznych cech tego języka; im szybciej się z nią osłuchasz, tym lepiej.