Asteburuko planak — parlar de plans e intencions

Ja sabs bastir eth futur. Ara tòque emplega’c entad aquerò que servís de vertat en dia a dia: hèr plans. Aguesta leccion te da es marcaires de temps futur e es estructures entà exprimir intencions e decisions.

Es marcaires de futur

Castelhan	Basc
Deman	bihar
Passat deman	etzi
Aguest vrèspe / aguesta net	gaur arratsaldean / gaur gauean
Eth fin de setmana	asteburuan
Era setmana que ven	datorren astean
Eth mes que ven	datorren hilean
Er an que ven	datorren urtean
Lèu	laster
De vacances	oporretan

Simetria utila: atzo ↔ bihar (ièr ↔ deman) e herenegun ↔ etzi (abans-d’ièr ↔ passat deman). Joan den astean (era setmana passada, era que se n’anèc) ↔ datorren astean (era que ven). Eth basc ac ditz literaument: joan = anar-se’n, etorri (dator) = vier.

Era qüestion estela

Zer egingo duzu asteburuan? — Qué haràs eth fin de setmana?

E es sues responsates tipiques:

Larunbatean mendira joango naiz, eta igandean etxean geratuko naiz, lasai. — Eth dissabte anarè ara montanha e eth dimenge demorarè en casa, tranquille.

Oraindik ez dakit. Agian lagunekin aterako naiz. — Enca non ac sè. Dilhèu gesserè damb amics.

Intencions e decisions

Castelhan	Basc	Matís
È intencion de viatjar	Bidaiatzeko asmoa dut	plan en cap
È decidit de cambiar de trabalh	Lanez aldatzea erabaki dut	decision presa
È ganes d’anar	Joateko gogoa daukat	apeténcia
Pensi anar	Joateko asmotan nabil	i vau pensant

Era estructura comuna: vèrb + -t(z)eko + substantiu (asmoa/gogoa). Damb çò que ja sabs de -tzeko (finalitat), açò te gessís solet.

Exemples en contèxt

Datorren urtean euskara-azterketa bat egiteko asmoa dut. — Er an que ven è intencion de presentar-me a un examen de basc.

Aurten ez dugu oporrik hartuko; dirua aurreztuko dugu eta datorren udan Grezia ezagutuko dugu. — Enguan non preneram vacances; estauviarem e eth pròplèu ostiu coneisheram Grècia.

Laster jakingo dugu emaitza. — Lèu saberam eth resultat.

Dialòg

— Aizu, zer egingo duzu etzi arratsaldean?

— Etzi… ostirala da, ezta? Lanetik irten eta gimnasiora joango naiz. Zergatik?

— Kontzertu bat dago Gasteizen. Sarrerak erosteko asmoa dut.

— Ederra plana! Ni ere apuntatzen naiz. Gimnasioa datorren astean ere hor egongo da. 😄

Mini-tèxte: es mèns plans

Datorren hilean lan berria hasiko dut. Lehenengo astean jende berria ezagutuko dut eta dena ikasi beharko dut. Urduri nago, baina gogotsu: azkenean, benetan gustatzen zaidan zerbait egingo dut. Asteburuan lagunekin ospatuko dut — afari eder bat prestatuko dugu eta berandu arte egongo gara hizketan.