Lanbideak — Profesions (ampliación)
Esta lección amplía as profesions que ya viestes en a unidat de descripción presonal. Aquí tiens un repertorio mayor, con foco en as que amaneixen en historias y charradas cotidianas sobre vecins.
Repaso rapido
| Euskera | Aragonés |
|---|---|
| ikaslea | estudiant |
| irakaslea | profesor/a |
| medikua | medico/a |
| langilea | treballador/a |
| jubilatua | chubilau/ada |
| langabea | en aturo |
Ampliación
| Euskera | Aragonés |
|---|---|
| erizaina | enfermero/a |
| sukaldaria | cocinero/a |
| kazetaria | periodista |
| idazlea | escritor/a |
| abokatua | abogau/ada |
| arkitektoa | arquitecto/a |
| polizia | policía |
| suhiltzailea | bombero/a |
| dendaria | dependient/a |
| zerbitzaria | camarero/a |
| mekanikaria | mecanico/a |
| igeltseroa | paleta |
| nekazaria | labrador/a |
| arrantzalea | pescataire/a |
| gidaria | conductor/a |
| administrazioko langilea | treballador/a de l’administración |
Sufixos que delatan a profesión
Si t’hi fixas, muitas profesions levan sufixos tipicos:
-ari/-lari→ “o/a que se dedica a…”: kazetari, dantzari, mekanikari, sukaldari.-le→ “o/a que fa…”: irakasle, idazle, ikasle, arrantzale.-zain/-zai→ “guardián/a de…”: erizain (cudiador/a de malautos = enfermero/a), atezaina (portero/a).-tzaile→ forma productiva: saltzailea (vendedor/a), suhiltzailea (bombero/a).
Saber identificar estos sufixos t’aduya a adivinar profesions nuevas sin diccionario.
”Estar de profesión X”
O patrón ya lo conoixes d’as primeras unidatz:
- Ni medikua naiz. — Soi medico.
- Bera kazetaria da. — Er/ella ye periodista.
- Gu ikasleak gara. — Nusatros semos estudiants.
Important: ta nombrar una profesión en cheneral, va con articlo
-a: medikua, kazetaria. (En a parla tamién sentirás mediku naiz, sin articlo; as dos formas son validas, pero en este curso usamos a forma con-a.)
Preguntar por a profesión
| Pregunta | Aragonés |
|---|---|
| Zer da zure lanbidea? | ¿Quála ye a tuya profesión? |
| Zertan egiten duzu lan? | ¿En qué treballas? |
| Non egiten duzu lan? | ¿Án treballas? |
| Zer da bere lana? | ¿Quál ye o suyo treballo? |
Y ta responder sobre un mesmo u sobre atra presona:
- Ikaslea naiz, baina dendari moduan ere lan egiten dut. — Soi estudiant, pero tamién treballo de dependient.
- Bera erizaina da, ospitalean lan egiten du. — Ye enfermero/a, treballa en l’espital.
Nota: en euskera, dir “soi enfermero” u “soi enfermera” se diz igual: erizaina naiz. No bi ha marcas de chenero en os sustantivos. Lo aclaras con o contexto u con o nombre d’a presona.
Ejercicios
¿Quí ye un "polizia"?
"Mekanikaria" treballa con...
Soi estudiant = Ni naiz.