Ista lección ye un simulacro completo de consulta medica. Achunta o vocabulario d’a lección anterior con expresions de tiempo (cada cuanto, antes/dimpués de) y formulas frecuents. A consulta ye un d’os contextos mas útils pa A2: amaneixe en cualsiquier examen oficial.
Demandar cita
Egun on. Hitzordua eskatu nahi dut familia-medikuarekin.
Variants:
Hitzordua eman ahal didazu? — Me puede dar cita?
Larrialdietara joan behar dut. — He d’ir a urchencias.
Bihar goizerako badago tarterik? — Bi ha puesto pa maitín de maitins?
Frecuencia con -ro
Pa indicar “cada X tiempo”, o basco fa servir o sufixo -ro sobre o substantivo de tiempo:
Aragonés
Basco
Cada hora
orduro
Cada dos horas
bi orduro
Cada ueito horas
zortzi orduro
Cada día
egunero
Cada semana
astero
Cada mes
hilero
Cada anyo
urtero
Ye o mesmo -ro que ya febas servir en egunero (cada día) en A1. Aquí solo l’amplas a horas y atras unidaz.
Antes / dimpués de minchar
As indicacions d’o medico gosan levar istas formulas:
Jan baino lehen — antes de minchar
Jan ondoren / Jan eta gero — dimpués de minchar
Goizean baraurik — de maitins en ayunas
Lo egin baino lehen — antes de dormir
”Millor” / “pior”
Pa responder cómo te trobas:
Aragonés
Basco
Soi millor
Hobeto nago
Soi pior
Okerrago nago
Igual
Berdin nago
Muito millor
Askoz hobeto
Nota:hobe (adchectivo) y hobeto (adverbio) son irregulars. No existe *onago — o comparativo de ona ye hobea. Lo veremos en detalle en a unidat 4.
Dialogo modelo
— Egun on. Zer duzu?
— Eztarriko min handia daukat, eta uste dut sukarra ere badudala.
— Noiztik?
— Duela hiru egun hasi zen.
— Ikusiko dut… Bai, eztarria gorri-gorri daukazu. Hartu pastilla hauek jan ondoren, zortzi orduro, hiru egunez. Edan ur asko, eta hartu atseden. Hobeto ez bazaude astebete barru, itzuli.
— Eskerrik asko, mediku.
Frases clau pa memorizar
Hitzordua eskatu nahi dut. — Quiero demandar cita.
Min handia daukat hemen. — Me fa muito mal aquí.
Duela bi egun hasi zen. — Prencipió fa dos días.
Errezeta emango dizut. — Li voi a dar receta.
Errezetarik gabe saltzen al duzue? — Lo venden sin receta?
Bajan nago. — Soi de baixa.
Nota cultural: Osakidetza (o servicio publico de salut basco) tiene a suya propia terminolochía bilingüe; muitos formularios y cartels amaneixen en basco primero. Familiarizar-te con parolas como anbulatorioa, larrialdiak u errezeta t’orienta en cualsiquier centro.
Ejercicios
En o medico, "Hartu pilula bat zortzi orduro" quiere dicir…